‘Toch mis ik haar,’ zei ze verlegen. ‘Tijdens de verkiezingscampagne had niemand het over integratie. Zonder Ayaan is dat debat helemaal verstomd.’ Moslims vatten haar uitspraken veel te persoonlijk op, vond deze Ayaan. ‘Als ik aan mijn familie zou vertellen dat ik het jammer vind dat Ayaan Hirsi Ali weg is, zouden ze me vragen of ik wel goed bij mijn hoofd ben. Je moet als moslim positie kiezen als het om Ayaan gaat. Steun aan Ayaan betekent verraad.’

Aanleiding voor de samenkomst in De Rode Hoed afgelopen zondag, was het verschijnen van De orkaan Ayaan, geschreven door Volkskrant-journalisten Sara Berkeljon en Hans Wansink. Een debat gewijd aan de erfenis van Ayaan Hirsi Ali. Had ze het land goed gedaan? Of juist niet?

Het panel, Afshin Ellian, jurist en publicist, Fatima Elatik, PvdA-politica, schrijfster Nahed Salim en GroenLinks-Kamerlid Naïma Azough, oordeelde verdeeld over de erfenis van Ayaan. ‘Ze was te provocerend,’ zei Azough. ‘Ze heeft Nederland op de Europese kaart gezet,’ meende Ellian juist. Terwijl het wat oudere, voornamelijk Nederlandse publiek vooral vond dat Hirsi Ali belangrijke taboes doorbroken heeft. Politicoloog Jos de Beus noemde het opmerkelijk dat er sinds haar vertrek nauwelijks meer over haar wordt gesproken. Werd de omstreden Ayaan dan helemaal niet gemist? ‘Rutte zwijgt over haar, net als Verdonk,’ merkte De Beus op. Hij hoopte vurig dat iemand anders haar rol alsnog zal overnemen. ‘De uitspraken van Donner over de sharia vielen zonder Ayaan in het luchtledige.’

Voor de meeste Rode Hoed-bezoekers was het echt een middagje uit. Eerst was er koffie met een kerstkransje in de foyer, daarna gezellig luisteren in de voormalige schuilkerk met een borreltje na.

Toch een beetje raar, een middag over ‘het fenomeen’ Hirsi Ali, zonder dat ze er zelf bij was. Het gaat goed met haar, vertelde haar uitgever Tilly Hermans, die al meer dan vijftigduizend exemplaren van haar autobiografie Mijn vrijheid verkocht. Binnenkort verschijnt ook nog eens de Amerikaanse editie. Ze werkt heel hard en heeft voorlopig geen plannen om even naar Nederland te komen, vertelde haar voormalige medewerkster Ingrid Pouw. ‘Ayaan voelt zich helemaal thuis in Amerika.’