VN MediagidsFormeren op z'n Brits

‘This is politics in the raw!’ kraaide de presentatrice van het BBC-actualiteitenprogramma Newsnight maandagavond opgewonden. De Britten hebben voor het eerst sinds 1945 een coalitieregering, en ze hebben zich zitten vergapen aan het schouwspel van een kabinetsformatie. Voor volgers van de Nederlandse politiek was het ook een surrealistische vertoning. Maar Den Haag zou wel wat kunnen leren van de manier waarop de Britten hun regering hebben gesmeed.
Om te beginnen: de duur. Nederlandse formaties kosten gemiddeld 72 dagen. Maar de Conservatieven en Liberaal-Democraten waren er in vijf dagen uit. Vijf dagen! Zo snel lukt het de informateur in Nederland niet eens om alle fractievoorzitters te consulteren. En toch liet Nick Clegg van de LibDems al na vier dagen weten: als ik niet binnen vierentwintig uur de knoop doorhak, verlies ik bij de kiezers mijn geloofwaardigheid.
- Het gevolg: zowel David Cameron als Gordon Brown maakten binnen enkele uren een draai van honderdtachtig graden over het kiesstelsel.
Dan de strategie. Clegg onderhandelde rustig met twee partijen tegelijk. De LibDems hadden de sleutel tot een meerderheid in het Lagerhuis, dus speelde hij Labour en de Conservatieven zonder enige scrupules tegen elkaar uit. Wie bood het meest op het gebied van bestuurlijke hervorming, het paradepaardje van de LibDems? Het gevolg: zowel David Cameron als Gordon Brown maakten binnen enkele uren een draai van honderdtachtig graden over het kiesstelsel. Ook andere toezeggingen volgden in rap tempo. ‘You just ditched your election manifesto pledge!’ wierp de Newsnight-presentatrice haar Conservatieve gesprekspartner voor de voeten. Bizar voor de Nederlandse kijker, die gewend is dat hele hoofdstukken van verkiezingsprogramma’s de prullenbak ingaan.
En dan het regeerakkoord. The Guardian sprak vanochtend van een ‘detailed coalition deal’, maar volgens mij passen alle afspraken op een half A4’tje. De krant kon het akkoord namelijk samenvatten in één alinea: referendum over een nieuw kiesstelsel, afschaffen van identificatieplicht, dit jaar al beginnen met bezuinigen, extra geld voor achtergestelde scholieren. Over één onderwerp (fiscale voordelen voor getrouwde stellen) werden de Conservatieven en LibDems het niet eens, daar werd afgesproken dat de laatsten niet vóór hoefden te stemmen in het Lagerhuis.
Op het moment dat Cameron gisteren Downing Street 10 binnenwandelde, presenteerde Ed van Thijn in Den Haag zijn nieuwste boek ‘De formatie’. Het is een somber betoog over hoe moeizaam in Nederland regeringen tot stand komen. In het slothoofdstuk neemt de PvdA-coryfee een voorschot op de coalitiebesprekingen na 9 juni. Als we Van Thijn moeten geloven, wordt het een onmogelijke klus om te klaren en gaan Balkenende, Cohen en Rutte moeiteloos Van Thijns eigen record uit 1977 (208 dagen) breken.
Misschien dat we Ed van Thijn een studiereis naar Groot-Brittannië kunnen aanbieden?
Lezersoproep
U bent al 40 jaar getrouwd met een lieve boekhouder, maar valt ineens voor een Poolse bouwvakker. U stemt stiekem met uw portemonnee in plaats van uw hart. U zit in de actiegroep Behoud de Buurtwinkel, maar shopt soms bij de Lidl.
