Nu de Koningin geen rol meer speelt bij de formatie van een nieuw kabinet, moest de Tweede Kamer het zelf doen. En die zette meteen de sokken erin. Nog nauwelijks was de stof van de verkiezingsstrijd neergedwarreld, of Kamervoorzitter Verbeet zocht na overleg met de fractieleiders VVD-minister Henk Kamp aan als eerste ‘verkenner’ naar mogelijke regeringscombinaties.

Kamp is een vertrouweling van VVD-leider Mark Rutte die als grootste in het schaakspel van de formatie de eerste zet mocht doen. Zelf sprak Kamp het vermoeden uit dat hij gevraagd is omdat hij veel ervaring heeft in Den Haag, bij de verkiezingen geen kandidaat was en omdat hij vroeger ‘bij de katholieke verkenners’ had gezeten, zo meldde De Volkskrant. Zijn agenda was ‘schoongeveegd’, zijn vrouw op vakantie, het klusje kon meteen beginnen.

Het ligt dus zeer voor de hand dat Henk Kamp de nacht tevoren in de Scheveningse strandtent al wist wat hem te wachten stond, mocht de VVD de grootste partij worden. Op die plek kwamen de leden van de partij bijeen om met hulp van zanger Gordon de uitslagen af te wachten en een feestje te bouwen. Vrij Nederland was erbij. Gevraagd naar een reactie op de eerste exitpolls, sprak de latere verkenner toen van ‘een spectaculaire uitslag’ met PvdA en VVD zo rond de veertig zetels.

Nou, dat kon iedereen natuurlijk zien. Maar de minister analyseerde lustig verder: een kabinet van twee partijen was ‘mogelijk’, al moesten we wel bedenken dat VVD en PvdA samen geen meerderheid in de Eerste Kamer hadden en dat er dus wel een derde partij nodig zou kunnen blijken te zijn.

Daarmee was de voormalige katholieke verkenner nog niet uitgesproken. Over de formatie wilde hij het op deze feestelijke avond niet hebben. Maar ‘voor de fijnproevers’ wees de snelle rekenaar Vrij Nederland er nog wel even op dat de partijen die eind 2006 tegen de zin van de VVD voor het fel bevochten ‘generaal pardon’ van uitgeprocedeerde asielzoekers hadden gezorgd, nu weer een meerderheid hadden: PvdA, SP, D66, GroenLinks, ChristenUnie en Partij voor de Dieren komen opgeteld uit op 76 zetels. ‘Een verschuiving naar links dus’, concludeerde de minister.

Op dit moment voert diezelfde Henk Kamp zijn verkenningsonderzoek uit. Op vrijdag heeft hij met alle fracties in de Tweede Kamer gesproken en volgende week donderdag zal zijn rapport op tafel liggen zodat de Tweede Kamer erover kan debatteren. Natuurlijk ligt een kabinet van deze ‘linkse’ combinatie alleen al door het aantal van zes partijen niet erg voor de hand. Bovendien hebben PvdA en VVD al aangegeven te willen uitzoeken of ze samen kunnen regeren. Maar duidelijk is wel dat de verkenner zich zeer bewust is van de ‘linkse’ meerderheid in de Tweede Kamer. Wie weet wat hij nog uit zijn hoge hoed tovert.