Zou je Haagse Streken ook mogen gebruiken om excuses aan te bieden aan vrienden en bekenden die verontwaardigd zijn? En om te berekenen hoeveel flessen rode wijn de afgelopen kabinetsformatie me heeft gekost vanwege weddenschappen die ik heb verloren? Nou vooruit, voor deze éne keer dan.

De bekende die me op het matje riep is oud-Tweede Kamervoorzitter Frans Weisglas. In VN van 7 augustus noemde ik het opmerkelijk dat bijna niemand binnen de VVD bezwaar leek te koesteren tegen het kabinet met gedoogsteun van Geert Wilders dat in de maak was. Alleen Weisglas verhief op dat moment zijn stem. Hij betreurde het gemak waarmee partijleider Mark Rutte voorbij ging aan principiële bezwaren die liberalen konden koesteren tegen het gedachtengoed van de PVV: ‘Het uitsluiten en discrimineren van een bevolkingsgroep in ons land, het willen instellen van een kopvoddentaks en het etnisch registreren van burgers behoren niet thuis in onze rechtsorde.' Vervolgens kreeg hij een telefoontje van VVD-voorzitter Ivo Opstelten. Of hij Mark alsjeblieft niet voor de voeten wilde lopen. Mooie anekdote die ik nog een keer vertelde tijdens een uitzending die Brandpunt aan de vorming van het rechtse kabinet wijdde.

Nu met de toevoeging dat de telefoontjes van Opstelten kennelijk behoorlijk effectief waren geweest: Joris Voorhoeve en Gijs de Vries verlieten de partij, Pieter Winsemius vroeg om een ledenraadpleging maar verder heerste binnen de VVD de rust van het kerkhof. Weisglas heeft me er inmiddels op attent gemaakt dat dat niet voor hem gold. Nog op de partijraad die de VVD begin oktober hield in Gorinchem, volhardde hij in zijn verzet tegen het pact met Wilders: ‘Liberale waarden zoals gelijkwaardigheid van alle mensen staan haaks op de beginselen van de PVV. Daarom had de VVD nooit met de PVV in zee moeten gaan.’ De telefoontjes van
Opstelten hadden op hem dus niet het gewenste effect gehad. Waarvan acte.

En dan nu de flessen wijn. In dit verband moet ik opnieuw de naam van Ivo Opstelten noemen. Het zat zo: in VN van 31 juli stond een commentaar van mijn hand over de benoeming van Ruud Lubbers tot informateur. Zijn komst leidde tot verwarring in Den Haag: Lubbers zei dat VVD en CDA met Wilders moesten praten maar was hij er in werkelijkheid niet op uit regeren over rechts onmogelijk te maken? Ik hield het op het laatste en deed de boude voorspelling: ‘Tegen het eind van de zomer liggen Wilders en Rutte uitgeteld op de grond en krijgen we een kabinet-Cohen.’ Bij de crematie van Henk Vonhoff in Leusden kwam de VVD-voorzitter op me af. Wat een onzin had ik geschreven! Opstelten nam aan dat een kwaliteitskrant als VN bereid zou zijn excuses aan te bieden. Aangezien ik nogal eigenwijs ben, verzekerde ik de bestuurlijke zwaargewicht dat ik over goede bronnen beschikte. De gok was me wel een fles rode wijn waard. Wat ik niet wist was dat Opstelten vier dagen later Lubbers als informateur zou opvolgen – om zonder omwegen een minderheidkabinet met gedoogsteun van de PVV te vormen.

Nog een paar keer heb ik gedacht dat de VVD-voorzitter zijn hand lelijk overspeelde. Toen Kathleen Ferrier, Ab Klink en Ad Koppejan bezwaar tegen het pact met de kopvoddentaksheffers aantekenden. Toen Klink zijn protestbrief aan Maxime Verhagen schreef. Toen het CDA-congres misschien een spaak in het wiel ging steken.

Maar net als Lubbers heb ik de ‘ferme wil’ van Rutte, Wilders en Verhagen onderschat. Soms moet een politiek journalist zijn ongelijk durven toegeven. Ivo, de fles Pomerol komt eraan!