We kennen onze minister van Justitie als een man van de nuance. Maar dat Ernst Hirsch Ballin een control freak is van de hoogste orde, dat wist ik ook niet. Toch is er maar één conclusie mogelijk als je dit document bekijkt, waar Vrij Nederland de hand op wist te leggen.

Het gaat om een interne ‘schrijfwijzer’, bedoeld voor ambtenaren van het Ministerie van Justitie die regelmatig stukken schrijven voor de minister. Opgesteld door de minister zelf. Vijf pagina’s lang voorziet hij zijn ondergeschikten van schrijftips die zó gedetailleerd zijn dat het hilarisch wordt.

Hirsch Ballin begint met de opmerking dat plaatsnamen in een ambtelijk schrijven altijd met een hoofdletter moeten. ‘DEN HAAG’ dus, niet ‘Den Haag’. ‘Reden: afspraken met TNT Post. Postbestellers kunnen zo sneller en beter werken.’ Maar helaas voor de minister zijn de functionarissen op zijn ministerie een stuk minder solidair met de postbode dan hijzelf. ‘Het is me vaak overkomen,’ vervolgt hij, ‘dat ik een ambtenaar hier op attendeer, en het wijzig. Maar hij weigert dit in de toekomst aan te passen. Steeds weer kleine letters.’

De tips en opmerkingen zijn keurig gerangschikt onder kopjes als ‘Geen telegramstijl’, ‘Volgorde werkwoorden’ en ‘Laat kopzinnen achterwege’. Sommige correcties zijn zó subtiel dat je eerst drie keer moet lezen om het verschil te vinden. Bijvoorbeeld: ‘”Zodat bezien kan worden op welke punten” moet zijn: zodat kan worden bezien op welke punten.’

Ook waakt Hirsch Ballin als een Duitse herder over de goede eer van zijn ministerie. Zijn ambtenaren mogen niets opschrijven dat ze niet menen: ‘”Oprechte excuses” of “welgemeende excuses” wijzigen in: excuses. Anders lijkt het net dat excuses niet gemeend of oprecht zijn als gewone excuses worden aangeboden.’

Belangrijk om te weten: de minister wil dat zijn politieke tegenstanders met respect worden behandeld: ‘D 66 moet zijn: D66.’

Was getekend: E.M.H. Hirsch Ballin. Pas op: géén verbindingsstreepje.

Thijs Niemantsverdriet