Terwijl de Wiardi Beckman Stichting, het wetenschappelijk bureau van de PvdA, door het land trekt om oude rode waarden als bestaanszekerheid, solidariteit en verheffing van de burger nieuw leven in te blazen, verwacht Kamervoorzitter Gerdi Verbeet het heil van een heel ander soort vernieuwing.

Tijdens een toespraak in de Oude Zaal aan het Binnenhof brak ze een lans voor meer laaggeschoolden in het parlement. Het verbaal geweld van met name de PVV-fractie had ook een voordeel, constateerde ze. Opmerkingen als doe eens normaal, man! leidden tot meer belangstelling voor de democratie. Verbeet citeerde twitteraar Ramon die had laten weten: ‘Sinds Wilders met de PVV is begonnen en met debatten op tv komt, volg ik alles. Het is allemaal zo interessant geworden. In plaats van die hoge piefen met hun dure woordjes waar je niks van snapt, nu word tenminste taal gesproken die iedereen begrijpt.’ (de spelling van het werkwoord in de laatste bijzin doet vermoeden dat Ramon zelf ook tot de lager opgeleiden hoort).

De Kamer bestond voor een te groot deel uit mensen met een academische opleiding of een HBO-diploma, vond Verbeet, die zelf kleindochter van een dienstmeid is. De middenpartijen deden er goed aan het voorbeeld van de PVV te volgen: zet meer politiemannen, beroepsmilitairen en ADO-supporters in de Kamer. Dan voelen de lager opgeleiden zich beter vertegenwoordigd. De Kamervoorzitter verwees naar het boek ‘Diplomademocratie’ van de bestuurskundigen Mark Bovens en Anchrit Wille. Daarin wordt een alarmerend beeld geschetst van onze meritocratische democratie: op alle niveau’s blijken de academici de baas te zijn. Ze zitten in de Kamer, in de colleges van B en W, in de partijbesturen. Ze vullen de opiniepagina’s van de kranten, voeren het hoogste woord tijdens inspraakavonden en domineren de discussies op internet. Een beetje normale mensen komen er niet aan te pas. In PVV-termen: Nederland wordt niet alleen bedreigd door de islamisering maar ook door de academisering.

Meer voor de onderkant van de samenleving herkenbare Kamerleden is een van de remedies die ook Bovens en Wille opperen: ‘Met name voor de klassieke volkspartijen, zoals de PvdA en het CDA, is het verstandig om bij de samenstelling van hun kandidatenlijsten ruimte te houden voor kandidaten die door lager opgeleiden als ‘een van ons’ worden herkend en die ervoor kunnen zorgen dat lager opgeleiden het gevoel krijgen dat er onder politici ook mensen zijn die ‘zich bekommeren om de mening van mensen als ik.’ Maar minstens zo logisch noemen ze de oplossing die de sofisten in het oude Athene al aanraadden: democratiseer de diploma’s. Bovens en Wille in volleerd bestuurskundigenjargon: ‘Als opleiding de ‘universal solvent’ is voor de puzzel van de politieke participatie, moeten we dan niet gewoon proberen om het opleidingsniveau van brede lagen van de bevolking verder te verhogen? Er is immers een direct verband tussen opleidingsniveau en politieke participatie, naast de meer indirecte verbanden via inkomen, status en sociale klasse (..) Dit pleit voor de klassieke sociaaldemocratische politiek van volksverheffing en hoger onderwijs voor velen.’

De externe democratisering van het onderwijs moet een nieuwe impuls krijgen, die conclusie trok Verbeet in de Oude Zaal niet. Terwijl het toch een voor de hand liggende gedachte is. Zeker voor een politica van PvdA-huize. Zou democratisering van de diploma’s geen betere oplossing zijn dan de oorlog verklaren aan de doctorandussen?