Ik had er al een poosje naar uitgekeken: het tv-debuut van Eberhard van der Laan, de nieuwe minister van Wonen, Wijken en Integratie. Gisteren werd hij voor het eerst sinds zijn aantreden uitgebreid geïnterviewd, in discussieprogramma Buitenhof.

Eberhard van der Laan heeft niet de ministeriële uitstraling van een Piet Hein Donner of een Guusje ter Horst. Hij ziet er een toefje onverzorgd uit, heeft een licht Amsterdams accent (‘integrasie’), en zijn rasperige stem lijkt een beetje op die van de voetbalcoach Henk ten Cate. Ook heeft hij de gewoonte om voortdurend verkleinwoordjes te gebruiken. Zo is was hij als PvdA-lijsttrekker in Amsterdam ‘het aanvoerdertje’, was zijn leermeester Jan Schaeffer ‘van top tot teen een sociaal-democraatje’, en wil hij met ouders van lastige allochtone kinderen ‘een afspraakje’ maken.

Maar achter dat licht onaangepaste voorkomen gaat een heleboel verbale behendigheid schuil. Want in tegenstelling tot de meeste Binnenhofbewoners beschikt Eberhard van der Laan over een ontwapenende directheid. Wat andere politici alleen denken, zegt hij hardop. Een voorbeeld. Gespreksleider Peter van Ingen wilde weten tot hoe ver achter de voordeur het kabinet bij probleemgezinnen wil ingrijpen. ‘Waar ligt de grens?’
‘Ik wil uw vraag niet ontlopen,’ antwoordde Van der Laan, ‘maar dat speelt helemaal niet in mijn hoofd.’
Van Ingen wist niet wat hij moest zeggen.

Een ander voorbeeld. Aan het einde van het gesprek vroeg Van Ingen de minister naar zijn voorganger Ella Vogelaar. Wat vond hij van de stroom opinieartikelen die ze sinds haar gedwongen aftreden publiceerde? ‘Ik probeer me in dit interview niet te veel op de vlakte te houden,’ was het antwoord van Van der Laan. ‘Maar mag ik bij dit onderwerpje op de vlakte blijven? Ik wil niet specifiek met mijn voorganger in discussie raken.’
Wederom een eerbiedwaardige stilte aan de andere kant van de tafel.

Hoe lang Van der Laan deze onorthodoxe manier van praten zal volhouden, weet ik niet. Maar temidden van de stroom nietszeggendheden die veel van zijn collega’s afscheiden, is het bijzonder verfrissend. Volhouden, Eberhard!

Thijs Niemantsverdriet