VN MediagidsDrie-, vier-, vijfpartijenkabinet

Op deze pagina vind u de volgende onderwerpen:

U kunt ook direct naar het hoofdmenu of het zoekveld springen.

Politiek / Haagse streken / verkiezingen 05.03.2010

Door Max van Weezel

Kan me voorstellen dat Herman Tjeenk Willink, Herman Wijffels, Rein Jan Hoekstra, Frits Korthals Altes en Piet Hein Donner de uitslagenavond van woensdag met samengeknepen billen hebben gevolgd. Je zult op dit moment maar tot de favoriete kabinetsformateurs van Hare Majesteit horen!

Twintig jaar geleden was het een fluitje van een cent om een coalitie tot stand te brengen. De grote partijen beschikten toen over nog zoveel aanhang dat je maar twee van hen nodig had om aan een Kamermeerderheid te komen. Zo bestonden de kabinetten-Lubbers I en II uit CDA en VVD, Lubbers III uit CDA en PvdA.

Sinds de verkiezingen van 1994 – toen de zwevende kiezers als een blok vielen voor Hans van Mierlo - is dat nooit meer gelukt. De paarse kabinetten-Kok hadden drie partijen nodig om een meerderheid te halen. Balkenende regeerde met wisselende steun van VVD en LPF, VVD en D66 en PvdA en ChristenUnie. Als de voortekenen niet bedriegen, hoort ook de mogelijkheid van zo’n driepartijenkabinet voorgoed tot het verleden. Je hebt nu vier en misschien wel vijf partijen nodig.

Des te vervelender dat zoveel politici al hebben aangekondigd elkaar na de Tweede Kamerverkiezingen van 9 juni te zullen uitsluiten. PvdA, SP, GroenLinks en D66 willen onder geen beding samenwerken met de xenofoben van de Partij voor de Vrijheid. Wilders zegt dat hij niemand uitsluit maar deed dat vorig jaar al met GroenLinks. Wouter Bos wil niets meer te maken hebben met het neoconservatieve CDA van Balkenende en Verhagen, Jan Peter Balkenende noemt een coalitie met Bos ‘ongeloofwaardig’. Dat wordt dus lachen.

- Ik zie Ernst Hirsch Ballin en Piet Hein Donner nog niet meedoen aan pogingen het ‘Deense model’ te importeren

Eigenlijk vallen bijna alle opties bij voorbaat af. Dromen van een linkse meerderheid heeft weinig zin sinds de SP onder de bezielende leiding van Agnes Kant het ravijn is ingelopen. Paars-plus (Bos, Rutte, Pechtold en Halsema) mag zich in grote populariteit verheugen onder de bewoners van de Amsterdamse grachtengordel. Maar als de VVD landelijk net zo hard van de PVV verliest als woensdag in gemeenten als Den Haag, blijft van de 75 zetels die zo’n coalitie nu zou halen bitter weinig over.

De werkgevers hopen op een centrumrechts ‘hervormingskabinet’ van CDA, VVD en D66. Eventueel mag GroenLinks meedoen, want die partij lonkt tegenwoordig toch ook best een beetje met het liberalisme. De Synovate-peiling van woensdag geeft zo’n coalitie 77 zetels. Maar alweer: dan moet Rutte op 9 juni niet kopje ondergaan. Anders zullen CDA en VVD Wilders om gedoogsteun moeten vragen. Een optie die beide partijen niet van de hand wijzen maar die veel intern tumult teweeg zal brengen (ik zie Ernst Hirsch Ballin en Piet Hein Donner nog niet meedoen aan pogingen het ‘Deense model’ te importeren).

Blijven alleen monstrueuze oplossingen over als een nationaal kabinet van CDA, PvdA, VVD, D66, GroenLinks en/of ChristenUnie. Nadeel: net als Balkenende IV zal ook zo’n kabinet onder schot genomen worden door radicalen van links én uiterst rechts. Bovendien: probeer met D66, GroenLinks en ChristenUnie samen maar eens een beleid ten aanzien van abortusklinieken, embryoselectie en de pil van Drion te voeren. Een formateur zal dus snel moeten uitwijken naar een zakenkabinet of een buitenparlementair kabinet. Geen feest voor de parlementaire democratie!

De situatie kan nog ingewikkelder worden. Raken Balkenende, Bos en Wilders op 9 juni in een nek aan nek-race verwikkeld zoals die zich nu op lokaal niveau afspeelde tussen PvdA en Leefbaar Rotterdam? Met stembureaus die moesten melden dat het too close to call was? Dan wordt het al helemaal onduidelijk wie op de dag na 9 juni het voortouw mag nemen. Welkom in Florida aan de Noordzee!

Van nachtmerrie tot droomkabinet!

Geplaatst door: Robert Bleeker reacties

Nooit durven denken, dat mij dit ooit nog eens zou ontvallen, maar - uitgaande van (de combinatie van) de omvang van de (zeer aanstaande) bezuinigingsoperatie zonder precedent en de existentiële ecologische crisis, waarin de wereld zich bevindt - zou een (variant op) een nationaal kabinet (zonder de racistoïde / fascistoïde voor een onvervalste politiestaat opterende PVV natuurlijk) wellicht de meest aangewezen bestuurlijke constellatie kunnen vormen.

Binnen een dergelijk lonkend vergezicht, wordt de geschilderde nachtmerrie van een mega-multi-partijenkabinet ineens omgesmolten, tot het wenkend perspectief van een blessing in disguise.

Steekwoorden : (Con)sense of urgency / prioritizing / probleemgefocussed / oplossinggericht / toekomstbestendig....

Van nachtmerrie tot droomkabinet!

Geplaatst door: Robert Bleeker reacties

Nooit durven denken, dat mij dit ooit nog eens zou ontvallen, maar - uitgaande van (de combinatie van) de omvang van de (zeer aanstaande) bezuinigingsoperatie zonder precedent en de existentiële ecologische crisis, waarin de wereld zich bevindt - zou een (variant op) een nationaal kabinet (zonder de racistoïde / fascistoïde voor een onvervalste politiestaat opterende PVV natuurlijk) wellicht de meest aangewezen bestuurlijke constellatie kunnen vormen.

Binnen een dergelijk lonkend vergezicht, wordt de geschilderde nachtmerrie van een mega-multi-partijenkabinet ineens omgesmolten, tot het wenkend perspectief van een blessing in disguise.

Steekwoorden : (Con)sense of urgency / prioritizing / probleemgefocussed / oplossinggericht / toekomstbestendig....

Ik wordt een beetje kriebel

Geplaatst door: Nog1 reacties

Tot 1977 hadden we meestal kabinetten die uit 4 of meer partijen bestonden, daar is het land nooit onbestuurbaar door geworden.

Ook slaat Uw analyse een voor de hand liggende combinatie over; een rechts kabinet (CDA,PVV,VVD) wordt door U alleen genoemd ivm een minderheidskabinet met gedoogsteun. Als U deze blinde hoek van Uw betoog had ingekeken, dan was de politieke situatie al een stuk minder ingewikkeld geworden; Wint het CDA een paar zetels van PvdA/D66 dan wordt het rechts, verliest ze nog een paar zetels aan deze twee partijen, dan wordt het paarsplus.

En aangezien wij het parlement rechtstreeks kiezen ipv via (veel kleinere) districten is de kans op een close-finish zoals in Florida vrijwel onmogelijk. Ook is het in ons systeem, waarbij er altijd een coalitie gevormd moet worden, veel minder relevant wie er de verkiezingen wint. Bij een gelijkspel (zoals in R'dam) beslissen de kleine partijen wat er gebeurt, niet de winnaars.

En wie de dag na 9 juni het voortouw neemt, staat grondwettelijk vast. Dat is de Koningin. Ook (juist) als het een close call is.

Ik wordt zo langzamerhand een beetje kriebel van al die paniekzaaiers zonder enige kennis van onze parlementaire geschiedenis en niet gehinderd door staatkundig besef of politiek inzicht.

voor de mensen die wat zinnigs willen lezen;

http://www.geencommentaar.nl/index.php/2010/03/05/welke-partij-haat-je-het-meest-pvv-of-pv#more93540

3 x 1 = 5

Geplaatst door: Robert Bleeker reacties

@Nog1

* Zo geredeneerd bestond het laatste missionaire kabinet Balkenende (IV) eigenlijk uit een vijfpartijen-coalitie : In casu - en een beetje gechargeerd - de uiteengesplitste, toenmalige CHU/ARP/KVP, min of meer samengeklonterd tot de numalige, gelijknamige bloedgroepen, aangevuld met CU/PvdA.

* Mijn pleidooi voor een nationaal kabinet vloeit volstrekt niet voort uit een mogelijke complexe uitkomst van de aanstaande TK-verkiezingen, maar uit de ernst (zonder weerga) van de zich ontwikkelende economische en ecologische problematieken.

* O ja - afgezien van het feit, dat hij een columnist is, compleet met een geheel columnist-eigen schrijftstijl, zoals die van humorvolle overdrijving bijvoorbeeld - if anybody, dan kan Max van Weezel wel in den blinde worden aangemerkt, als de belichaming (van de kennis) van onze parlementaire geschiedenis.

missres

Geplaatst door: Nog1 reacties

@ Robert

Als er een gewoon kabinet te formeren is, zal niemand in Den Haag voor een buitengewoon kabinet gaan. En er is geen enkele reden om aan te nemen dat er geen gewoon kabinet te formeren is.

Toch meen ik dat de schrijver een fout maakt om de historische uitzondering (kabinetten uit 2 partijen) als 'normaal' te presenteren. In de afgelopen 150 jaar hebben we slechts 17 jaar een kabinet van 2 partijen gehad.

Iemand die zo'n fout maakt, is voor mij niet de belichaming van parlementaire kennis.

Overigens klopt zijn bewering dat in Almerevde VVD aan de PVV verloren heeft ook niet; de VVD had 7 en houdt 7 zetels.

Nogmaals, het bovenstaande artikel zit vol met missers.

@Nog1 keer dan.

Geplaatst door: Robert Bleeker reacties


@Nog1

1. Max van Weezel heeft het hier uitsluitend over de gemiddelde (kabinets) formatie-situatie van 20 jaar geleden en niet over een statistisch onderzoek naar de parlementaire coalitie-geschiedenis vanaf Thorbecke.

In de jaren tachtig bijvoorbeeld hadden CDA en PvdA c.q. CDA en VVD tezamen al voldoende zetels, om een simpel tweepartijen parlementair-meerderheidskabinet te kunnen formeren.

2. Hij stelt voorts, dat de combinatie van twee recente politiek-gerelateerde ontwikkelingen - (namelijk) dat veel landelijke politieke partijen elkaar, zowel bijvoorbaat uitsluiten, als dat het electoraat zich, qua zetelvolume, meer in gelijke mate, over meerdere partijen (dan voorheen) heeft verdeeld - een formatie van a. meer, dan drie partijen zeer aannemelijk maakt en b. de formatieduur hoogstwaarschijnlijk zal doen verlengen, vanwege de grotere programverschillen, die in de onderhandelingsfase / informatiefase zullen moeten worden overbrugd.

Hij illustreert deze plausibele veronderstelling daarenboven met een - columnistische, dus humoristische - referentie aan het Bush-Gore (presidentiële) verkiezingspandemonium (incuding the worldfamous "pregnant chad"), dat ontstond toen bleek, dat Jeb Bush de verkiezingsprocedure in swingstate Plorida, ten faveure van zijn broer George (b)leek te hebben gesaboteerd.

Net als ik, kreeg Van Weezel deze (losse) gedachten-associatie waarschijnlijk, toen hij Pastors vrijdagmiddag zijn hyper-gedetailleerde programma van eisen ten overstaande van de R'damse kiescommissie hoorde uitspreken, in het kader van een uitslagherzieningsverzoek op grond van vermeende onregelmatigheden in diverse kieslokaliteiten.


3. Over Almere (PVV 9 / VVD 7) lees ik niets in zijn bovenstaande column.

4. Voor het overige verwijs ik je kortheidshalve naar mijn eerdere bijdragen in dezen.


N.B. Ik zou mij natuurlijk kunnen vergissen, maar ik vermoed, dat jouw afwijkende conclusies, jou mede zijn ingegeven, door de applicatie van een veelgebruikte forumdiscussie-methode, waarbij argumentatie-data van een medediscussiant standaard in een Google-balk worden ingevoerd, waarna men vaak linea recta wordt doorgelinked naar sites (als Wikipedia) met een relatief amorfe, generaal statistische gegevensopsomming.

Nog1

Geplaatst door: Nog1 reacties

@ robert bleeker

Ik reageer niet op alle punten, dat heb ik in eerdere posts al gedaan;

alleen dat wat achter NB staat wil ik rechtzetten. Ik heb geschiedenis en staatsinrichting gestudeerd aan de RUL. Dat was in de tijd vóór Google/Wikipedia.

En om de uitzondering van de jaren 80 te verheffen als standaardsituatie, zoals jij én de columnist oden, is gewoon een denkfout.

Nog1 allerlaatste keer

Geplaatst door: Robert Bleeker reacties

@Nog1

1. Mijn ultieme referentiepunt (en dat van Van Weezel) in dezen luidt (en ik citeer) : "Twintig jaar geleden was het een fluitje van een cent om een coalitie tot stand te brengen. De grote partijen beschikten toen over nog zoveel aanhang dat je maar twee van hen nodig had om aan een Kamermeerderheid te komen."

Ik deduceer/concludeer uit dit (contextuele) citaat geen generalisatie, noch een extrapolatie terzake van de columnist : Ik vermoed, al met al, dat je gewoon meer in de betreffende tekst leest (projecteert), dan daar feitelijk bedoeld heeft in te staan.


2. (Hoewel volgens mij van secundair belang, maar) Max van Weezel studeerde zelf politieke en sociale wetenschappen aan de UvA, was daarnaast decennia lang een zeer gerespecteerd politiek redacteur voor VN.

Hij kan - hoewel deze CV hem niet a priori immuun maakt voor fouten en/of kritiek) - derhalve zeker niet zo maar als een amateur, inzake de Nederlandse politieke geschiedenis en aanverwante themata worden weggezet.

3. (Het door jou ingebrachte, voornaamste kritiekpunt op) de thematische column van Van Weezel, is wat mij betreft zo langzamerhand wel "uitbehandeld" met deze laatste op- en aanmerkingen van mijn zijde.

[reageren]


Speurtocht naar houvast

Waar is de PvdA op uit, en met wie? Veel lijn valt er nu niet in te ontdekken

Max van Weezel op 10.02.2012 -

IJzeren Maggie

Nu de spanning weer oploopt, behoeft het heroïsche beeld uit 'The Iron Lady' enige correctie

Ko Colijn op 10.02.2012 -