Leuke lectuur, de CDA-Draaiboeken die de VVD tegenwoordig uitbrengt. Ze zijn bedoeld om Jan Peter Balkenende, nog maar anderhalf jaar geleden door de liberalen als een prachtpremier beschouwd, zo veel mogelijk te beschadigen.

Met de VVD als coalitiepartner slaagde de gereformeerde staatsman er nog in een vaste koers te varen. Maar nu de liberalen voor de PvdA en de ChristenUnie zijn ingeruild, helt JP vervaarlijk over naar links. Dat is de teneur van de drie Draaiboeken die tot nu toe zijn verschenen (onder het motto: ‘het CDA draait, en dat is slecht voor de geloofwaardigheid van de Nederlandse politiek’).

Opmerkelijk, want sinds de tijd van Wiegel heeft de VVD er altijd voor gekozen vanuit de oppositie erfvijand PvdA te bestoken en niet het centrum-rechtse CDA. Nu ligt dat anders. Oud-minister Henk Kamp van Defensie ging als eerste in het offensief. Hij werd draaierig van het immigratiebeleid van de christen-democraten: eerst tegen het generaal pardon, nu mokkend vóór. Eerst voor een algemeen boerkaverbod en nu tegen.

Niet minder honend van toon is het Draaiboek Financiën, werk en inkomen van de hand van financieel specialist Frans Weekers. Het CDA was voor versoepeling van het onslagrecht maar ging akkoord met de instelling van de commissie-Bakker die dat voor de werkgelegenheid zo belangrijke besluit op de lange baan moet schuiven, schrijft de jurist uit Weert. En wat is er terecht gekomen van de belofte dat de bejaarden niet hoeven te vrezen voor aantasting van hun welverdiende pensioen? Niets, helemaal niets! Onder dit kabinet verzet het CDA zich niet langer tegen heffing van de ‘Bos-belasting’.

Het moge duidelijk zijn: de Hard Werkende Nederlander (in VVD-kring ook wel afgekort tot HWN) heeft van Balkenende niets meer te vewachten. Militant klinkt ook het Draaiboek Verkeer en Waterstaat, geschreven door oud-Shell-manager Paul de Krom. Hij ontfermt zich over het lot van de automobilist die de dupe is van het milieubeleid en door de centrum-linkse coalitie als een sinaasappel wordt uitgeperst. Hogere boetes voor verkeersdelicten, slechtere regelingen voor gebruikers van leasebakken, de CO2-belasting die staatssecretaris Jan Kees de Jager overweegt, het is een schande, een grote schande. Het klinkt hard. Maar wie draait er nu eigenlijk?

Nog maar een paar jaar geleden pleitte De Kroms voorganger Pieter Hofstra voor invoering van een kilometerheffing – om de stormachtige groei van het autoverkeer tegen te gaan. Opeens lijkt de VVD dat vergeten. De plannen van Camiel Eurlings om later deze eeuw zo’n kilometerheffing in te voeren betekenen alleen maar dat de automobilist duurder uit is en toch urenlang in de file blijft staan. Beton moet er worden gestort, heel veel beton. Nu de VVD weer in de oppositie zit, moet de heilige koe worden gespaard. Jammer voor het milieu maar het electoraal gewin gaat voor.

Balkenende maakte in verkiezingstijd Bos voor een draaikont uit. Rutte profileert zich als een gematigd liberaal maar laat zijn vechthonden Kamp, De Krom en Weekers op de Balkenende los. Ondertussen probeert de VVD onder Hofstra’s instemming met de kilometerheffing uit te komen.

CDA, PvdA en VVD – draaien doen ze allemaal.