Gewoonlijk beginnen de partijcongressen van de VVD al op vrijdagmiddag: dan kunnen de liberalen meteen aan de borrel. ‘Waar is de bar?’, is dan ook een veelgehoorde kreet bij de entree van het betreffende congrescentrum.

Afgelopen weekend bij de 129ste Algemene Vergadering van de VVD op Papendal was het anders. Deze keer begonnen de liberalen pas op zaterdagmiddag: aan een paar uurtjes zelffelicitatie hadden de liberalen al genoeg. Sinds de verkiezingsoverwinning op 9 juni, en zeker sinds Mark Rutte zich de tweede liberale premier in de geschiedenis mag noemen, verkeert de VVD in opperbeste stemming. Er werd gejuicht en geklapt voor Kamerleden, bewindslieden en premier, en stipt om vijf uur begaven de liberalen zich gezellig keuvelend naar de bar. Of naar de uitgang van het congrescentrum, waar Mark Rutte zelf iedereen die de schuifdeuren passeerde persoonlijk een hand gaf, als een dominee na de dienst. Met de één ging hij op de foto, de ander kreeg een hartelijke klap op de schouder.

Intussen zag de jonge premier nog kans Vrij Nederland uit te leggen dat de VVD met haar 31 zetels de ‘kleinste grootste partij’ in de geschiedenis was. Alle reden tot bescheidenheid, vindt Rutte. Ter vergelijking (‘Ja, ik ben gek of cijfers’): ten tijde van het tweede kabinet-Lubbers had het CDA er maar liefst 54. Verschil met toen is wel, betoogde Rutte tussen het handenschudden door, dat het CDA indertijd tíen ministersposten voor zichzelf opeiste, coalitiepartner VVD kreeg er maar vijf. ‘Dat heb ik Maxime Verhagen ook even voorgehouden toen ik voorstelde de posten fifty-fifty te verdelen.’ Grinnikend: ‘Op het eerste reageerde hij niet, maar op het tweede wel!’

Ook in zijn speech op het congres hield Rutte zijn gehoor voor dat er reden was tot bescheidenheid. Als premier wil hij de hand reiken naar de vakbeweging, de ondernemers én de oppositie ‘om samen te werken aan een sterker Nederland.’

Vraag is wel wat de oppositie met die handreiking moet, want op hetzelfde congres kon MKB-voorman Loek Hermans het niet laten een tik uit te delen aan Job Cohen, met een anekdote over een man die bij de boekhandel komt en vraagt: 'ik ben op zoek naar een boek met de titel: "Kabinet-Cohen I". Waar kan ik dat vinden?' Zegt de man achter de balie: 'op de tweede verdieping, op de afdeling sprookjes’. Luid gelach in de zaal.

Even later deed ook fractieleider Stef Blok een duit in het zakje. Tijdens zijn eerste optreden bij de Algemene Beschouwingen had hij het verwijt van de oppositie gekregen dat hij tot geen enkele handreiking bereid was. ‘Blijkbaar willen de linkse partijen een aai over de bol’, sneerde Blok. ‘Nou, zolang de standpunten van links zo blijven, verdíenen ze ook geen aai over de bol!’

Na de rechtse sneerpartij klonk de oproep van Mark Rutte tot eendrachtige samenwerking met de oppositie toch wat ambivalent.