Vergeet de grote stad en het platteland. De beslissing valt vandaag in de forensensteden.

Een zaterdagochtend in de Oostvaardersbuurt, het meest westelijke deel van Almere Buiten. Rijtjes woningen van twee verdiepingen, een jaar of tien oud. Bescheiden voortuintjes. Gemiddeld twee auto's voor de deur. Een busbaan waar elk kwartier een bus over heen rijdt.

Het is kwart over elf als Lea Bouwmeester, Tweede Kamerlid voor de PvdA en zelf woonachtig in Almere, aanbelt bij een huis aan de Cornelis Matelieffstraat. Een man met een slagershemd en een zonnebril doet open. 'Mag ik u een roos aanbieden namens de Partij van de Arbeid?' vraagt Bouwmeester. De man aarzelt, maar gaat overstag. 'En mogen we u ook wat vragen stellen over de buurt?'

Dit heet 'canvassen', en het is afkomstig uit de Verenigde Staten. De PvdA doet het deze verkiezingscampagne elke zaterdag in Almere. Niet om rechtstreeks kiezers te werven, zeggen de PvdA'ers, maar om te luisteren naar de burgers en ze op het hart te drukken vooral te gaan stemmen. Zoals de coördinator van de plaatselijk canvasbrigade het van tevoren heeft verwoord: 'Het gaat niet om zenden, maar om ontvangen.'

De Cornelis Matelieffstraat in de Oostvaardersbuurt is niet zomaar uitgekozen. Bij de gemeenteraadsverkiezingen haalde de PvdA hier de meeste stemmen in de hele buurt. Een 'wingebied' heet zoiets in jargon. De campagnewijsheid luidt: beter de opkomst bevorderen in een wingebied, dan kiezers proberen te bekeren in een buurt waar een andere partij het doorgaans beter doet.

Almere is een van de steden waar het vandaag om zal draaien. De uitslag van de Tweede Kamerverkiezingen zal voor een belangrijk deel worden bepaald door de forensensteden in de Randstad. De provincies Utrecht, Flevoland, Noord- en Zuid-Holland zijn door hun grote bevolkingsdichtheid goed voor maar liefst tachtig van de honderdvijftig Kamerzetels, zo blijkt uit berekeningen van electoraal geograaf Josse de Voogd (ter vergelijking: Groningen, Friesland en Drenthe komen samen niet verder dan zestien stuks). En een aanzienlijk deel van de Randstad woont in gemeentes als Almere, Houten, Alphen aan de Rijn, Spijkenisse, Purmerend, Woerden en Zoetermeer - suburbane gebieden die de afgelopen jaren explosief zijn gegroeid. Vroeger heetten ze 'groeikernen', tegenwoordig plakken we er het etiket 'Vinex-wijk' op. De Voogd, die onderzoek doet voor het wetenschappelijk bureau van GroenLinks, noemt ze 'overloopgemeenten'.

In deze gemeenten wonen de meeste zwevende kiezers. De grote steden liggen al grotendeels vast: daar heeft de PvdA, en in mindere mate GroenLinks, D66 en de VVD, een stevige electorale basis. Het platteland is voor het CDA, de ChristenUnie en - in de krimpregio's - PVV of SP. Maar de forensensteden behoren geen enkele partij als vanzelfsprekend toe. In de jaren negentig werd hier veel op de VVD gestemd. Vier jaar geleden veroverde Balkenende de Vinex-wijken. Bij de Europese verkiezingen van 2009 was Geert Wilders er een grote hit. En nu?

'Ik denk dat de VVD een goede kans maakt om de grootste te worden in de overloopgemeenten,' zegt Josse de Voogd. 'Het CDA is er "uit". Er wonen veel snelle jongens met een leasebak, die veel naar de commerciële televisie kijken. Zij benaderen politiek als een consument, switchen snel van partij. Maar aangezien ze als bezitters van een koopwoning toch liever rechts dan links van het midden stemmen, denk ik dat de VVD daar nu hoge ogen gooit.'

In de mindere buurten van de forensensteden gaat de PVV het goed doen, denkt De Voogd. 'Dat zijn over het algemeen de wat oudere nieuwbouwwijken. Daar begint de boel na een jaar of twintig, vijfentwintig toch een beetje in te zakken. De openbare ruimte verloedert, mensen beginnen last te krijgen van de files, welvarender gezinnen trekken weg terwijl er armere gezinnen uit de grote steden bijkomen, onder wie allochtonen. Dat is een perfecte voedingsbodem voor de PVV.' En de PvdA? Als we De Voogd moeten geloven, ziet het er in de forensensteden niet goed uit voor de sociaal-democraten. 'Ze vergeten hoeveel inwoners er eigenlijk in de wijken rond de grote steden wonen.'

In de Oostvaardersbuurt in Almere bespeurt Kamerlid Lea Bouwmeester vooralsnog weinig naderend onheil. De respons op het canvassen is bij vrijwel elke deur positief. 'De PvdA, da's een goede partij!' zegt een vrouw die met een tandenborstel in haar mond opendoet. 'Ik kan het waarderen dat jullie persoonlijk langskomen.' Ze haalt de tandenborstel uit haar mond. 'Maar goed dat jullie van die rode hesjes aan hebben. Anders denken de mensen nog dat jullie Jehova's zijn!'