De PVV, grote winnaar van de Europese verkiezingen, gaat in Brussel en Straatsburg net zo te werk als in Den Haag.

Vier Nederlandse vlaggetjes. Dat is wat de fractieleden van de Partij voor de Vrijheid voor hun neus hebben staan in de vergaderzaal van het Europees Parlement in Straatsburg. Ze zijn, samen met de rechtse rouwdouwers van de UK Independence Party en een handjevol Italiaanse regio-fundamentalisten, de enigen die zoiets doen. Nationale symbolen, dat is in Europa namelijk vloeken in de kerk. De overgrote meerderheid van de 736 Europarlementariërs beschouwen zichzelf als vertegenwoordiger van een politieke stroming, niet van een lidstaat.

'Maar wij niet,' zegt PVV'er Louis Bontes, oud-politieman uit de regio Rijnmond en nummer twee van de fractie. 'Wij zitten hier voor Nederland.'

Zeven maanden geleden was de Partij voor de Vrijheid de grote winnaar van de Europese verkiezingen. Tijdens de campagne liet lijsttrekker Barry Madlener er geen twijfel over bestaan: zijn partij zou Brussel eens stevig gaan opschudden. Het liefst zagen de PVV'ers natuurlijk dat het Europarlement werd afgeschaft, evenals het grootste deel van de Brusselse wetgeving en het ambtenarenapparaat. Maar zolang die droom nog geen werkelijkheid was geworden, zouden ze het parlement gaan gebruiken om 'superstaat Europa' met hand en tand te bestrijden.

Inmiddels zijn we een half jaar verder. Het Europarlement staat deze week voor een belangrijke opdracht: goedkeuring verlenen aan de nieuwe Europese Commissie van José Manuel Barroso. Hoe doet de PVV-afvaardiging het in Europa? Hebben de mannen en vrouwen van Wilders woord gehouden?

Op het eerste gezicht luidt het antwoord: ja. De PVV-fractie - die naast Madlener en Bontes bestaat uit Laurence Stassen, voormalig presentatrice bij TV Limburg, en Daniël van der Stoep, ex-medewerker van de PVV in de Tweede Kamer - heeft het vaderland de afgelopen maanden stevig verdedigd tegen de Eurocraten. Al op hun eerste dag in Brussel maakten ze bezwaar tegen het spelen van de Europese hymne bij de opening van het Europees Parlement. Hun bijdragen aan debatten doen ze 'uit principe' in het Nederlands. En toen PvdA en D66 verstek lieten gaan bij het nieuw opgerichte 'Oranjeberaad' van Nederlandse partijen, maakte PVV-fractievoorzitter Madlener ze prompt uit voor 'landverraders'.

Aan ophef geen gebrek dus. Maar krijgen de PVV'ers ook iets voor elkaar in het Europarlement? Dat valt enigszins tegen. De partij heeft zich namelijk niet aangesloten bij één van de Europese politieke families. In plaats daarvan zetelen de Wilderianen in het restvak van 'niet-ingeschrevenen', samen met partijen als het Front National, het Vlaams Belang, de Liga van Poolse Gezinnen en de Nationale Aanvalsunie uit Bulgarije. Voordeel: de PVV kan in Brussel een 'onversneden geluid' laten horen, zonder gebonden te zijn aan afspraken met andere partijen. Nadeel: ze hebben minder spreektijd en een beperkte fractieondersteuning. Daarom vormen de vier PVV'ers een 'klein eilandje in een heel groot parlement', zoals Europarlementariër Jeanine Hennis-Plasschaert (VVD) het noemt.

Maar daar lijken Madlener en de zijnen zich niet druk om te maken. In Brussel hanteren ze dezelfde strategie als de moederfractie in Den Haag. Ze concentreren zich op een beperkt aantal issues en proberen daar op luide toon zo veel mogelijk aandacht voor te krijgen. De PVV'ers mengen zich zelden in het debat, zeggen de andere partijen, en ook bij bijeenkomsten met politici uit Den Haag zitten ze vaak stilletjes in een hoekje. Maar zodra het gaat over een van hun stokpaardjes, springen ze op en trekken van leer. Geen Turkije in de EU! Alle Europese grenzen dicht voor immigranten! Zoveel mogelijk geld terug naar Nederland! Einde aan de Brusselse spilzucht!

Zo'n strategie resulteert in veel, heel veel tegenstemmen - tot frustratie van de andere partijen. 'De PVV kijkt eigenlijk niet naar de inhoud van een wetsvoorstel of een amendement,' zegt VVD'er Jeanine Hennis-Plasschaert. 'Hun motto is: we zijn tegen Europa, dus zijn we tegen alles. Het is een zielige, luie strategie die nergens toe leidt.' Soms wordt ze moedeloos van de PVV. 'Ik werk me drie slagen in de rondte op allerlei dossiers. En dan doen zij het af in een oneliner.'

Volgens Bas Eickhout van GroenLinks doet de PVV zichzelf te kort met haar opstelling. 'Bij de vaststelling van de jaarlijkse begroting stemde de PVV tegen alle amendementen. Ook tegen degenen die in lijn zijn met hun opvattingen.' Zo was er een voorstel om het budget voor de toetredingsonderhandelingen met Turkije te bevriezen. 'Echt iets voor de PVV, zou je zeggen. Maar ook daar waren ze tegen.'

Volgens Louis Bontes van de PVV - die overigens eerlijk toegeeft het Europarlement 'een dynamische, grootse omgeving' te vinden - overdrijven de andere partijen. Zijn partij is wel degelijk vóór Europese samenwerking: op economisch en monetair gebied. 'Maar alles wat te maken heeft met politieke samenwerking, daar zijn we tegen.' Bij het bewuste Turkije-amendement maakte de PVV volgens Bontes een principiële keuze: 'Je kunt akkoord gaan met, zeg, twintig miljoen minder voor die onderhandelingen. Onder het motto: het is een stap in de goede richting. Maar dan suggereer je toch dat je vóór toetreding van Turkije bent. En dan worden we keihard afgestraft door de andere partijen. Die waren gaan roepen: kijk, de PVV is ineens tóch voor Turkse toetreding.'

Het was een terugkerend patroon het afgelopen halfjaar: de PVV provoceert, de andere partijen vallen over haar heen.

Toen de PVV-fractie als enige bleef zitten bij een staande ovatie voor de Tsjechische oud-president Havel ('hij hield een pro-Europees multi-culti verhaal'), gooide D66'er Sophie in 't Veld dat meteen verontwaardigd op Twitter. En toen de PVV tegen een motie stemde om de Italiaanse premier Berlusconi aan te spreken op het gebrek aan persvrijheid in diens land, ging GroenLinks over de rooie. Een forum voor Nederlandse journalisten, begin december in Brussel, leek nog het meest op een wedstrijdje PVV-bashen.

Volgens de andere partijen valt de Brusselse anti-politiek van de PVV niet vol te houden. 'Ze willen toch niet vijf jaar langs de zijlijn blijven staan en alleen maar dingen roepen?' zegt Bas Eickhout van GroenLinks. 'Op een gegeven moment moeten sommigen binnen de PVV toch gaan denken: ik wil iets bereiken. En dat kan alleen maar door compromissen te sluiten met andere partijen. Op dat moment zal er onenigheid ontstaan - binnen de fractie, of met de partij in Den Haag.'

Dat laatste lijkt voorlopig wishful thinking. De PVV'ers in Brussel worden strak aangestuurd vanuit Den Haag. Vrijwel iedere inbreng in het parlement, vertelt Louis Bontes, wordt overlegd met een van de Haagse Kamerleden. Ze vormen in Brussel 'een hecht team'. In de loop van het jaar komt er zelfs nog een extra PVV'er bij, vanwege het Verdrag van Lissabon.

Dan prijken er in Straatsburg straks vijf Nederlandse vlaggetjes.