Vorige week had Jack de Vries, staatssecretaris van Defensie, voor het eerst sinds zijn benoeming géén brede grijns op het gezicht. Hij stond in de Tweede Kamer, die collectief boos was over de benoeming van Ali Eddaoudi tot imam bij de krijgsmacht – een zaak die aan het rollen kwam door een onthulling in Vrij Nederland.

Het verbaasde me om De Vries ineens zo in de penarie te zien zitten. Jack staat bekend als een begaafde strateeg. Dat was hij in zijn tijd als spindoctor van premier Balkenende, en dat is hij ook als bewindspersoon. Dat bleek afgelopen februari, toen mijn collega Thijs Broer en ik hem interviewden voor Vrij Nederland. ‘In mijn werk,’ zei De Vries tegen ons, ‘hanteer ik de een-nul-een regel. Als een kwestie op teletekst 101 staat, is het belangrijk. Als iets in het nieuws is, maar nog geen ‘101’, dan betekent dat: het loopt wel los.’

Waarom heeft Jack de Vries niet zien aankomen dat de benoeming van Eddaoudi een geheid ‘een-nul-eentje’ zou worden? Een ervaren spindoctor als hij had toch kunnen voorzien dat de aanstelling van een imam die pittige dingen heeft geschreven over de premier (‘minder dan een deurmat’), de Deense cartoonrellen (‘trots op de Arabische wereld’) en de missie in Afghanistan (‘geen moer te zoeken’) voor politieke commotie zou zorgen?

Goed, De Vries had besloten om geen ruchtbaarheid geven aan Eddaoudi’s aanstelling. De bedoeling was om hem pas na 100 dagen voor te stellen aan het grote publiek. Maar zijn naam was vroeger of later toch uitgelekt. Als Vrij Nederland niet was gaan speuren, had een ander medium dat wel gedaan.

Ik denk dat De Vries zijn eigen partij, het CDA, heeft onderschat. Dat Hero Brinkman van de PVV en Paul de Krom van de VVD amok zouden maken, was te voorspellen. Maar tijdens het spoeddebat vorige week kwam ineens ook CDA-Kamerlid Raymond Knops fel uit de hoek. Knops, een voormalige luchtmachtofficier uit Horst aan de Maas, valt doorgaans niet op door zijn uitgesproken standpunten. Nu zei hij ineens dat Eddaoudi ‘geen plaats verdient in de krijgsmacht’. En met steun van Knops kan de Kamer een motie aannemen tegen de benoeming van Eddaoudi.

De komende twee weken heeft Jack de Vries twee opties. Eén: Eddaoudi ontslaan. Twee: Knops overhalen om toch tegen de motie te stemmen. Als Jack lef heeft (en overwicht binnen zijn partij) doet hij het laatste.

Thijs Niemantsverdriet