VN MediagidsP. F. Thomése

Op deze pagina vind u de volgende onderwerpen:

U kunt ook direct naar het hoofdmenu of het zoekveld springen.

Media / Dwarsdenkers 2012 03.02.2012

Door Jeroen Vullings

De schrijver die zuigt

Afbeelding bij P. F. Thomése

Hij is een solist die geen blad voor de mond neemt, vijanden bij de vleet maakt en zich daarin koestert. Stijl is zijn enige engagement, zijn trouw aan de pen is absoluut. Op de rest is het vrij schieten.

Thomése: elitair estheet, hooggestemd cultuurcriticus, voorvechter van de literatuur als opperste uitdrukkingsvorm, doodsvijand van de verbale platitude. Maar ook een zuiger, een pestkop, een raillerende stinkbomwerper, een fundamenteel oneerbiedige, een welhaast pathologisch opschudder van de goegemeente, die tegelijkertijd voor grof geld op podia optreedt met voetbalminnende lolbroeken.

Altijd weet hij te verrassen. In zijn ‘vrouwenboek’, de historische roman Het zesde bedrijf schetst hij de Nederlandse protofeministe Etta Palm als een kip zonder kop in de overgang. In zijn rouwnovelle Schaduwkind bant hij iedere mogelijkheid uit tot gemakzuchtige ‘herkenning’ door lezende lotgenoten – door elk cliché in dit klaaglied voor zijn jonggestorven dochter te vermijden, door het uiterste van zijn literaire kunnen aan te spreken. In Grillroom Jeruzalem, een treiterig quasischoolreisjesverslag van een betaalde propaganda-excursie naar Israël en de bezette gebieden, hekelt hij de leedindustrie ten behoeve van de Palestijnen en sart hij de Nederlandse Israëlhaters in de weldenkende media, die hem als schrijver eventjes dachten te manipuleren. Dat boek leest juist als een totale verwerping van alle ideologie – de nietzscheaan in Thomése staat altijd op scherp, belust op waarlijk splijtende inzichten – waaruit de echte creativiteit ontspruit – daar gaat ’t hem om.

Dan is er zijn antipolitieke cynisme in Vladiwostok!, de satire waarin hij de gebakken lucht en het hersenloze gelul in het semipolitieke adviseurs/mediajongens-wereldje ‘behandelt’. Dan zijn er nog de scabreuze J. Kessels-verhalen waarin het op pubers-onder-elkaar-toon over ‘kutlucht’ en frikadellen gaat. Dan is er zíjn voer voor psychologen Nergensman: Thomése op zijn duisterst en meest concessieloos – onverdund literair.

Dit schrijverspalet lijkt op het eerste gezicht misschien wat te uitwaaierend, maar de geest in al die uitingen is er op gericht om te ontmaskeren, aan de kaak te stellen, uit te sliepen, af te breken. Zelfs het intieme Schaduwkind doet dit: door een alternatief te tonen voor het behaagzieke bedrog van de rouw. Geen verregende teddyberen en bidprentjes ditmaal, maar schoonheid, poëzie, ongenaakbaarheid op papier. In deze vluchtige, op instantsuccessen gerichte tijd waarin de homme de lettres als een lijpe Lowietje wordt gezien, is een rabiate reactionair (zie zijn ferroneske roman De weldoener) en anti-Verlichtingsgezinde (zie Het zesde bedrijf) als Thomése een dwarsdenker pur sang. Maar zou het tij ooit nog keren, dan vast ook zijn opstelling. Dwars is de essentie.

Lieve help

De verzorgingsstaat op z’n retour? Het groeit en bloeit daar, in die bossen.

Stephan Sanders op 16.05.2012 -

Micha Wertheim

Micha Wertheim

Micha Wertheim op 16.05.2012 -