Komkommertijd bestaat niet meer – maar niet omdat het wereldnieuws zo schokkend veel erger wordt.

Hoe het elders is, weet ik niet, maar schrijvende journalisten mogen graag klagen over de komkommertijd. Het parlement is met reces, miljoenen landgenoten verblijven in zonnige oorden, de straten zijn uitgestorven, de televisie brengt vrijwel niets dan herhalingen. Waar moet je in hemelsnaam de kolommen mee vullen? Met schrijven over de komkommertijd, bijvoorbeeld.

Begin juli voorspelde de Volkskrant alvast wat ons deze zomer 'hoogstwaarschijnlijk' in de media te wachten zou staan. Berichten over de eikenprocessierups. Over ontsnapte dan wel gestrande dieren. Over het slechte weer dan wel het smogalarm. Over Zwarte Zaterdag. Over de ergernis die de eerste pepernoten in de supermarkt zal oproepen. Over onnozele onderzoekjes die normaal in de prullenbak verdwijnen.

Kreeg de krant gelijk? Uiteraard - al zou ik persoonlijk dierennieuws niet onder het genre scharen. Treffend is juist dat dit zich tegenwoordig niets meer van de seizoenen aantrekt. Ook serieuze persorganen zien er immers geen been in om ons het hele jaar door nauwkeurig op de hoogte te houden van de ontwikkelingen in het dierenrijk. Voor het overige kwamen de voorspellingen in grote lijnen uit.

Maar dit seizoen gebeurde er iets opmerkelijks in medialand. Na enkele weken werd de komkommertijd hors concours verklaard, met een eensgezindheid die je zelden aantreft. 'Wat een relaxte komkommertijd had moeten zijn,' somberde een columnist in de Volkskrant, 'werd een uitbarsting van onrustbarend nieuws.' De luwte van weleer, vond ook een mediarecensent, bestaat niet langer: 'Het wereldnieuws dendert door.' Vorige week kwam de hoofdredacteur van nrc.next in een gewichtige beschouwing tot dezelfde conclusie: 'Zoals we geen zomer hebben gehad, zo is ook de komkommertijd aan ons voorbijgegaan.' En zaterdag schaarde zijn collega van Trouw zich in het koor. 'Vroeger kon het nieuws inzakken, zeker in Nederland,' meldde hij. 'Maar dat is niet meer zo.'

Nu valt die eensgezindheid gemakkelijk na te voelen. De economische malaise in de westerse wereld, de plunderingen in de Britse steden, de terreuraanslag op Utøya, de hongerende vluchtelingen in Somalië, het aanhoudende geweld in de Arabische staten - er leek aan spectaculair nieuws geen gebrek. Maar is de wereld in de zomer van 2011 plotseling zo grondig veranderd dat we de komkommertijd failliet moeten verklaren?

Ik moest denken aan een artikel dat ik onlangs tegenkwam op de website van het Amerikaanse blad Foreign Policy. Joshua S. Goldstein houdt daarin wijdverbreide opvattingen tegen het licht omtrent de toestand van de wereld. Volgens hem menen wij met z'n allen weliswaar dat die er onherbergzamer op wordt, maar is dat allerminst het geval. De data laten bijvoorbeeld zien dat er in de laatste honderd jaar nog nooit zo weinig oorlogsdoden te betreuren zijn geweest als in het decennium dat achter ons ligt. Ook gaf de internationale gemeenschap nog nooit zoveel dollars uit aan humanitaire hulp als nu. En anders dan menigeen denkt, boeken sommige internationale vredesoperaties wel degelijk succes.

Vrij vertaald: als wij geloven dat we in barre tijden leven, dan komt dat simpelweg doordat er heden ten dage zoveel informatie beschikbaar is - via de media, bijna in real time. Het zijn gevoelens, niet gebaseerd op de fijne feiten.

Komkommertijd had, vrees ik, altijd al méér te maken met de nationale vakantie-cao's dan met de wereld om ons heen. Anno 2011 geldt dat sterker dan ooit tevoren.