Als Harm Bruins Slot vroeger met ferme tegenwind naar school fietste, vond hij het een troostende gedachte dat hij hem ’s middags, op weg naar huis, in zijn rug zou voelen. ‘Maar hier,’ zegt hij, wijzend door het raam van zijn kantoor, naar het Hilversumse mediapark dat ligt te blinken in de nazomerzon, ‘hier is er altíjd tegenwind.’

Bruins Slot, voorzitter van de raad van bestuur van de publieke omroep, noemt het complex van anonieme gebouwen meestal ‘het dorp’ – een overblijfsel, zegt hij, uit de tijd dat hij burgemeester (van onder meer Apeldoorn) was. Cees Vis, de financiële man van de raad van bestuur, vindt dat een te goedmoedige omschrijving. ‘Ik noem het altijd het zigeunerkamp,’ dendert hij over de voorzitter heen. ‘Het is de hele dag ruziemaken, behalve als de politie binnenvalt. Dan sluiten de rijen zich, en is het opeens één grote familie.’

Het is woensdag 12 september, lunchtijd op de derde verdieping van het Film-centrum, waar de raad kantoor houdt. Aan de muur hangt een als testbeeld vermomde klok. Op tafel liggen plastic onderzetters die tezamen het logo van de publieke omroep vormen – een blauw vierkant en een rood rondje. Bruins Slot pelt het cellofaan van een schaal met broodjes. Een voorname heer met een hoornen bril en een soepel vallend pak. Behalve burgemeester was hij voorzitter van de NPS en topambtenaar bij OCW. Cees Vis, de joviale van het stel, gehuld in grijze polo, was ooit directeur van de STER en topman bij uitgeverij PCM. Tussen hen in zit Ruurd Bierman, de inhoudelijke man, afkomstig uit de boezem van de NOS. Hij gaat modieuzer gekleed dan zijn collega’s, in een zwart overhemd met een geraffineerd streepje, het kapsel in een jeugdige, kloeke kuif.

Gedrieën vormen zij het machtigste orgaan binnen het publieke bestel. Ze worden geacht leiding te geven aan een organisatie die alom beschouwd wordt als de meest complexe van Nederland. Hoe houd je tweeëntwintig omroeporganisaties – van VARA tot Boeddhistische Omroep, van BNN tot EO – die allemaal hun eigen belangen hebben, in het gareel? Hoe voorkom je dat de kijkcijfers verder inzakken? En hoe ga je om met de steeds wisselende plannen die in Den Haag worden bedacht?

Het is een baan, zegt Bruins Slot, die ‘energie vreet, en zelden energie geeft’. ‘Toen wij hier drieënhalf jaar geleden aantraden, vroeg men mij nog wel eens: vind je het leuk? Het tweede jaar was dat: gaat het nog een beetje? En nu is het: hoe lang moet je nog?’

Vanuit Den Haag kreeg de raad van bestuur de opdracht de publieke omroep meer tot een geheel te maken. ‘Gezamenlijkheid’ was het toverwoord. Twee rapporten – een van de Raad voor Cultuur, de ander van een commissie onder leiding van Rinnooy Kan – oordeelden vernietigend over de koers van de publieke omroep, en zetten grote vraagtekens bij het zogeheten ‘thuisnetmodel’, waarin de omroepen de bespelers waren van een vast net. ‘We hadden een onvoldoende gekregen,’ zegt Bruins Slot. ‘En we werden rechtstreeks aangesproken op onze verantwoordelijkheid. We moesten iets doen.’