Utrecht Centraal, half vijf ’s middags. Opgewekt arriveert Brenno de Winter op het meeting point in de stationshal, het halflange haar wat verward, om de schouders een opvallend grote rugzak die zijn bescheiden gestalte extra accentueert.

‘Ik heb nog niet ontbeten,’ zegt De Winter. Hij neemt zijn afspraak bij de arm en spoedt zich naar een Japans eettentje verderop. Daar begroet hij het personeel alsof hij er dagelijks komt (wat ook zo blijkt te zijn), ploft neer op een barkruk, haalt een enorm stekkerblok uit zijn rugzak, sluit dat aan op een stopcontact, graait vier opladers uit zijn tas en plugt zijn drie smartphones en zijn Apple Macbook Air in. ‘Zo,’ zegt De Winter, ‘ik ben weer aan,’ waarna hij een plankje sushi bestelt en een groen flesje Aloë Vera-frisdrank uit de koeling pakt.

Het is, zoals elke dag, een hectische dag voor de journalist. Vanmorgen nog had hij een scoop op Nu.nl, een van de media waar de freelancer voor werkt. ‘Porno gedownload vanuit Tweede Kamer,’ luidde de kop van het artikel, dat op internet onmiddellijk opschudding en hilariteit teweegbracht. Alleen: De Winter moest het bericht een paar uur later rectificeren. ‘Tweede Kamer downloadde toch geen porno,’ was ditmaal de kop. Pijnlijk voor de man die een paar weken eerder nog door collega’s werd uitverkozen tot Journalist van het Jaar 2011. ‘Deze had ik niet zien aankomen,’ zegt De Winter. ‘Dit is erg zuur.’ Niet in de laatste plaats omdat hij zijn nieuwtje de vorige avond met flink wat bombarie had aangekondigd op Twitter en Facebook, en hij nu online door collega-journalisten wordt beschimpt.

Wat was er gebeurd? De Winter was een ip-adres op het spoor gekomen dat toebehoorde aan de Tweede Kamer, en van waaruit onder meer de dierenpornofilm Monica Anal Horse was gedownload. Hij nam contact op met een woordvoerder van het parlementsgebouw. Die schrok van de vondst en zei de zaak te gaan uitzoeken.Dat vatte De Winter op als een bevestiging: scoop! Maar een paar uur na publicatie meldde de woordvoerder zich opnieuw en verklaarde dat de Kamer het adres niet meer in gebruik had. ‘Tja,’ zegt hij, ‘dit is een bedrijfsongeval. Ik had van tevoren wederhoor gepleegd en dan komt die voorlichter na publicatie met een ontkenning. Dat zijn dan dus nieuwe feiten, het wás een kloppend verhaal. Dit is balen, want ik vond het maatschappelijk ook erg relevant. Monica Anal Horse, dat is echt misselijkmakend.’ Na een half uur pakt hij zijn rugzak, die voor de zekerheid ook een elektrische tandenborstel en een scheerapparaat bevat, weer in, staat op van zijn kruk en haast zich richting het perron. Op weg naar een volgende scoop.

Een '101-tje' scoren
Vier jaar geleden werd ICT-journalist Brenno de Winter (Ede, 1971) nog geweigerd op persconferenties in Den Haag omdat die ‘alleen voor serieuze journalisten’ bedoeld waren. Inmiddels worden er parlementaire onderzoeken gehouden naar aanleiding van zijn werk. Begin vorig jaar verwierf hij landelijke bekendheid toen hij met een door hemzelf gehackte OV-chipkaart dagenlang gratis treinreizen maakte. Ook was hij de drijvende kracht achter ‘Lektober’, een initiatief van IT-website Webwereld, waarbij in oktober 2011 iedere dag een ‘lekke’ website van een overheidsinstantie of bedrijf werd geopenbaard. De jury van de Journalist van het Jaar-verkiezing roemde de wijze waarop De Winter ‘deze belangrijke maatschappelijke thema’s op de kaart heeft weten te zetten’.

Bewonderaars noemen de (ex-)hacker ‘een echte luis in de pels’. Critici vinden dat hij met zijn onconventionele werkwijze ontoelaatbaar grenzen overschrijdt. Zij noemen hem een activist die onder het mom van het algemeen belang persoonlijke kruistochten voert tegen overheden en bedrijven. Buiten kijf staat dat Brenno de Winter in rap tempo is uitgegroeid tot een begrip in de journalistiek. Weinig collega’s die zo vaak een ‘101-tje’ op teletekst scoren als hij, en dan ook nog eens met naam en toenaam worden genoemd.

The Big Wobber
‘Vorige week vrijdagavond kreeg ik een tip over een cameraman die ergens door de politie zomaar was weggestuurd,’ vertelt hij op een maandagmiddag, in de trein van Utrecht naar Tilburg. ‘Ik wilde eindelijk weer eens een weekend rust, maar dit verhaal moest gemaakt worden. Ik heb de halve nacht doorgewerkt en een voorlichter uit zijn bed gebeld. Weet je: ikke nie slapen, jij ook nie slapen.’ Wie op pad is met Brenno de Winter, dient over een flinke concentratie te beschikken. Let je even niet op, dan ben je hem kwijt. De Winter praat snel, schiet van onderwerp naar onderwerp, is de ene keer verlegen en de andere keer ongekend fel. Altijd staat zijn laptop aan, en als hij niet aan het bellen is, dan schieten zijn ogen heen en weer. Hij is voortdurend onderweg, de treincoupé is zijn tweede huis.

Vandaag gaat de reis naar de Tilburgse School voor de Journalistiek, waar hij een gastcollege zal geven. Aangekomen op het station checkt hij uit met zijn OV-chipkaart, steekt het spoor over en checkt direct weer in. Met zijn dalurenkaart kan hij maar tot vier uur vrij reizen en hij weet niet of hij dat gaat halen, vertelt hij ondeugend. Nu is hij straks voor de terugreis verzekerd van een gratis plek in de eersteklas.

Het gastcollege gaat over de WOB, de Wet Openbaarheid van Bestuur. De Winter (bijnaam ‘The Big Wobber’) doet per jaar honderden WOB-verzoeken bij gemeenten en andere overheden om inzage te krijgen in uiteenlopende documenten. De strekking van het 
betoog dat hij de studenten voorhoudt: Nederland is een bananenrepubliek. Onze arrogante overheid wil geen pottenkijkers en werkt journalisten tegen. Maar de burger heeft het recht op informatie. Sterker nog: de burger is de eigenaar van overheidsinformatie.

Hij dist een anekdote op over de Dag van de Persvrijheid in mei 2011. Er werd toen een onderzoek gepresenteerd naar de werking van de WOB in Nederland, waaruit bleek dat ons land ergens onderaan op de transparantie-index bungelde, en dat ambtenaren WOB-verzoekers traineren en te veel documenten achterhouden. Later hield toenmalig minister Donner in dezelfde zaal een toespraak waarin hij met onverhulde minachting over de WOB sprak. Het was ‘staatssteun voor journalisten’, ‘te duur’, en ‘net als van worstjes wil je niet weten hoe wetten zijn gemaakt’. De Winter, met pathos in zijn stem: ‘Dat druist in tegen de rechtsstaat en tegen alles waar ik voor sta. Eindelijk lagen er bewijzen dat wij een ondoorzichtig land zijn, en dan krijg je dit. Toen ben ik wel even de zaal uitgelopen, ik trok het niet meer.’

En dus, vertelt hij, is het zijn missie om de overheid open te breken. Heeft hij het idee dat hem onrechtmatig informatie wordt onthouden, dan vecht hij door, vaak tot in de rechtszaal aan toe. ‘Ik probeer het niet-transparant zijn zó vervelend te maken dat het alternatief – transparantie – aantrekkelijker wordt.’

Het college is een groot succes. Na afloop bekijkt De Winter trots de positieve reacties op de sociale media. ‘Ze zijn niet altijd zo blij met me,’ zegt hij stralend. ‘Hopelijk heb ik bij sommigen het vuurtje ontstoken.’ Zijn favoriete tweet over deze middag: ‘Die Brenno is een eenpersoonspunkband in streepjesoverhemd! #fuckthesystem.’

Oorlogsverleden
Zelf zegt de journalist dat zijn onvermoeibare strijd tegen onrecht is terug te voeren op het oorlogsverleden van zijn vader, Abraham de Winter. Die verloor in de Tweede Wereldoorlog negenentwintig familieleden, onder wie zijn ouders, en overleefde zelf kamp Westerbork. ‘Door mijn vader ben ik gevoelig geworden voor de waarborgen die een samenleving heeft, zodat het niet opnieuw ontspoort.’ Als jongetje van vijf schreef Brenno al zijn eerste computerprogrammaatjes. Toen hij op zijn elfde een dag mee mocht naar het verzekeringsbedrijf waar zijn vader werkte, legde hij het complete automatiseringssysteem plat. ‘Het was toen al een echte nerd,’ vertelt zijn twee jaar jongere zus Mirjam. ‘Onze vader was al vroeg in de weer met computers en wij mochten wel eens mee naar een computerbeurs. Dan was het voor Brenno een sport om de apparaten te begrijpen en de boel op stelten te zetten.’

Op school werd hij gepest. ‘Brenno was klein van stuk,’ legt zus Mirjam uit. ‘Geen doorsnee jongen, eigenwijs, en weinig zin om zich aan te passen. Een druk baasje dat zich heel erg in een onderwerp vastbeet. We maakten thuis wel de grap dat als hij nog één keer een bepaald woord zou zeggen, hij een gulden in een potje moest doen. Als we dat door hadden gezet waren we erg rijk geworden.’

Na het vwo ging De Winter theologie studeren in Utrecht. ‘Ik wilde priester worden,’ zegt hij. ‘Ik denk omdat ik graag de wereldverbeteraar uit wilde hangen.’ Maar hij had moeite met Hebreeuws, Latijn en Grieks. ‘En ik bleek helemaal niet zo dogmatisch te zijn. Ook kreeg ik in die tijd een vriendin, en dat schijnt dan nogal een praktisch probleem te zijn. Als je ziet wat voor zooitje de katholieke kerk ervan gemaakt heeft, dan ben ik daar helemaal niet rouwig om.’

Na een niet afgemaakte studie informatiekunde, begon hij zijn eigen bedrijf, De Winter Information Solutions, dat ICT-diensten verleende. Hij had zich bekwaamd in programmeren, softwareontwikkeling en cryptografie, en werd een graag geziene gast op beveiligingscongressen en hackersbijeenkomsten. BV De Winter boerde goed, maar de Winter besloot het roer om te gooien na elf september. Twee goede vrienden, die als systeembeheerder werkten in het World Trade Centre, kwamen om bij de aanslagen in New York. De Winter kende ze uit de hackerswereld, en had een paar maanden daarvoor nog een nacht met ze doorgehaald. ‘Er was iets definitief veranderd. Ik wilde mijn kennis van technologie in gaan zetten voor het grotere belang. Ik bedoel: op 11 september zat ik bij een persconferentie van Microsoft te luisteren naar de gaming-mogelijkheden van Windows XP. Hoe irrelevant kun je zijn in je leven?’

Een onrechtje
De Winter koos voor de journalistiek. ‘Zijn teksten moesten in het begin zwaar geredigeerd worden,’ vertelt Laurens Verhagen, als toenmalig hoofdredacteur van de website Webwereld een van de Winters eerste opdrachtgevers. ‘Ze liepen nogal over van het enthousiasme. Je merkte dat hij zijn verhaal in één emotie door aan het papier toevertrouwde.’ Niettemin, benadrukt Verhagen, was wel direct duidelijk dat ze met De Winter goud in handen hadden. ‘Over zijn allereerste stuk werden meteen Kamervragen gesteld. Dat hadden we bij Webwereld nog nooit gehad. Ik ken weinig journalisten die zo’n drive hebben als Brenno, een pitbull die nooit loslaat. Een echte onderzoeksjournalist, die zo veel over ICT weet dat hij niks voor zoete koek slikt.’

Die technologische kennis maakt De Winter veel minder afhankelijk van zijn bronnen dan andere journalisten, zegt hacker, activist en vriend Rop Gonggrijp. ‘Brenno heeft de gave zelf te bepalen welke dingen mis zijn. Hij heeft lef en een herkenbare morele verontwaardiging. Hij prikt voorlichtersverhalen door en heeft terecht van een aantal onderwerpen bedacht: dit is bullshit en ik ga jullie naaien. Lektober was ook een beetje relletje trappen, maar dat mag. De crisis in de ICT is reëel en Brenno heeft het op de agenda gekregen.’ NOS-verslaggever Jeroen Wollaars werkte verschillende keren met De Winter samen en prijst zijn rechtvaardigheidsgevoel. ‘Een aantal jaar geleden had Brenno een foto gemaakt op een station van twee agenten op een
Segway,’ herinnert hij zich. ‘Die zijn in Nederland verboden. Maar je had destijds als journalist nog toestemming nodig om foto’s te maken op stations, en de foto werd in beslag genomen. In plaats van even te mokken en zich erbij neer te leggen, dreigde Brenno naar de rechter te stappen en koos de NS eieren voor zijn geld. Sindsdien mag iedere journalist weer foto’s maken op stations. Dat is Brenno ten voeten uit. Hij ziet een onrechtje, maakt het héél groot, en gaat door totdat hij gelijk krijgt.’

De Lektober superknaller
Dinsdagmiddag, bedrijventerrein Schiphol-Rijk. Vandaag draagt de ‘eenpersoonspunkband’ een krijtstreeppak en glanzende zwarte schoenen. De Winter, aangesloten bij het sprekersbureau Speakers Academy, geeft een lezing op een ‘security seminar’, georganiseerd door beveiligingsbedrijf McAfee en computerfabrikant Dell. Zijn publiek bestaat uit ICT-managers van overheidsinstellingen en het midden- en kleinbedrijf. ‘Wij zijn héél blij met Brenno,’ vertelt een medewerker van softwarebeveiligingsbedrijf McAfee. ‘Na Lektober is bij ons de vraag naar beveiligingsproducten zo ongeveer verdubbeld.’

Vlak voor zijn toespraak stapt er een werknemer van Rijkswaterstaat op De Winter af. ‘Bedankt voor je werk,’ zegt hij. ‘Je hebt veel 
teweeggebracht. Door Lektober zijn wij nu intern onze beveiliging aan het onderzoeken. Binnenkort mogen we onze resultaten persoonlijk aan de staatssecretaris presenteren.’ Tijdens zijn speech houdt De Winter zijn publiek bij de les met statements als ‘De overheid en het bedrijfsleven zijn onze ergste vijanden geworden’ en: ‘De overheid is als een klein kind dat zijn vingers in zijn oren houdt en heel hard: “lalala” roept.’ Het publiek hangt aan zijn lippen.

Het idee voor Lektober, vertelt De Winter, is uit frustratie geboren. Politici zouden aan ‘techno-optimisme’ lijden, en niet snappen dat de beveiliging van het internet een structureel probleem is. ‘We wilden dit probleem voor eens en voor altijd op de kaart zetten.

’Dat is hem gelukt. Al op de eerste dag toonde hij aan hoe simpel het was om te frauderen met DigiD. Een paar dagen later publiceerde Webwereld de ‘Lektober superknaller’: bij vijftig websites van gemeenten en overheidsdiensten bleek het kinderspel om informatie over burgers te verwijderen en bestanden aan te passen of te wissen. In totaal kreeg De Winter die maand 270 tips binnen over ‘lekke’ websites. Maar voor hij erover publiceerde, bracht hij eerst de betrokken gemeenten en bedrijven op de hoogte, zodat die maatregelen konden nemen. Sommige reageerden positief, andere ontkenden de problemen. ‘Helemaal fout,’ aldus de Winter. ‘Die gaf ik dus mooi wel even voorrang bij het publiceren.’

Met smaak vertelt hij over het lek van cheaptickets.nl, waar een hacker zich toegang had verschaft tot de persoonsgegevens van zevenhonderdduizend klanten, en hoe hij vervolgens NOS-verslaggever Jeroen Wollaars opbelde. ‘Ik zei: “Hallo Jeroen. Jij bent op die en die datum met die en die persoon naar Japan gevlogen. En je medepassagier at een vegetarische maaltijd.” Toen hij dat hoorde, wilde hij wel een itempje maken voor Het Journaal!’

Nadat staatssecretaris Fred Teeven in de Tweede Kamer had gezegd dat hij heel erg geschrokken was, omdat hij óók in de database van cheaptickets zat, was het punt wel gemaakt, zegt de Winter. ‘Dat juist Teeven, die zo’n afbreuk doet aan de privacy, daar zelf slachtoffer van was, had wel een erg hoog humoristisch gehalte.’

Door Lektober kwam de beveiliging van overheidssites prominent op de politieke agenda te staan. Al na anderhalve week moest toenmalig minster Donner van Binnenlandse Zaken zich in de Kamer verantwoorden. Die erkende dat de ICT-beveiliging beneden peil was en bepaalde dat overheidsorganisaties hun sites ieder jaar moesten laten testen én dat er nieuwe eisen aan de veiligheid werden gesteld. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten kondigde ook maatregelen aan. En in mei van dit jaar zal er, mede naar aanleiding van Lektober, een parlementair onderzoek naar ICT-projecten van de overheid worden gehouden.

Hysterisch
De Winter oogst in politiek Den Haag en het bedrijfsleven veel lof voor zijn werk, maar her en der klinkt ook kritiek. Zo meent Ronald Prins, CEO van het digitale beveiligingsbedrijf Fox-IT, dat onder andere de Nederlandse staatsgeheimen en veel beursgenoteerde bedrijven beveiligt, dat Lektober een verkeerde manier was om aandacht te vragen voor digitale veiligheid. ‘Mijn klanten zijn nu als de dood dat er persoonsgegevens uitlekken,’ zegt hij. ‘Het enige wat ze willen is dat hun website wordt dichtgetimmerd, en als dat is opgelost dan ligt het probleem niet meer op tafel. Maar het gaat om een fundamenteel andere visie, de hele structuur van organisaties moet veranderen. Security is zo’n belangrijk onderwerp dat een matig journalist als Brenno er Journalist van het Jaar mee kan worden. Waarom moest hij een maand lang hysterisch van incidentje naar incidentje hoppen? Op een gegeven moment stond het echt wel op de agenda en werd het meer een soort kruistocht.’

Onzin, vindt De Winter. ‘Dit gaat over nogal wat. De burger staat zijn gegevens in vertrouwen af en kan zichzelf niet beschermen tegen nalatigheid. Er was geen alternatief, er moest onrust ontstaan. Ik heb de boterham van de heer Prins bovendien ook dikker belegd, hij heeft nog nooit zoveel aanvragen gehad als na Lektober. En dat dit klussen zijn die hij niet zo spannend vindt, dat is echt zijn probleem.’ Maar Prins heeft nog een punt van kritiek: De Winter zou met Lektober een podium geboden hebben aan hackers. ‘Brenno heeft zijn hackersvriendjes opgeroepen tot hacken. Dat is geen journalistiek meer, maar heisa maken.’

De Winter, fel: ‘Gelul. Wij hebben lekken verzameld, gebundeld, een strik erom gedaan en bombarie gemaakt. Als je iets agendeert en mensen gaan het vervolgens zelf doen, dan ben jij dus overal de schuld van? Sorry, maar dan kan ik geen journalistiek meer bedrijven. Vergeet niet dat ik 270 organisaties van tevoren heb ingeseind en dat die daardoor nu hun beveiliging beter op orde hebben. De wereld is er echt een stukje beter van geworden. En als dat met controversiële methoden moet, so be it.’

Brenno de Winter-proof
Woensdagmiddag, de Tweede Kamer. De commissie Binnenlandse Zaken vergadert met minister Spies over het stemproces tijdens de verkiezingen. Vanaf de persbank slaat De Winter het debat gade, onderwijl driftig tikkend op zijn laptop. Alle fractiewoordvoers houden een genuanceerd verhaal over de eventuele, voorzichtige herinvoering van stemcomputers, die sinds 2007 verboden zijn omdat ze onveilig en fraudegevoelig bleken. PvdA-Kamerlid Pierre Heijnen zegt dat zijn fractie ‘behoedzaam voorwaarts’ wil, maar ‘ieder systeem dat wordt geïntroduceerd moet wel Brenno de Winter-proof zijn.’ De Winter glimt ervan, en lacht verlegen naar de politicus. Na afloop van het debat praat De Winter nog wat na met minister Spies en haar voorlichter en loopt dan de vergaderzaal uit. Vlak voor de uitgang van het Tweede Kamergebouw komt hij Frits Wester tegen, die hem, zonder hem aan te kijken, in het voorbijgaan mompelend feliciteert met zijn verkiezing tot Journalist van het Jaar.

‘Zag je dat?’ zegt De Winter, als hij buiten staat. ‘Kinderachtig toch? Als je dan zo arrogant bent, dan doe je toch alsof en geef je me gewoon een hand!?’ Ja, Brenno is nogal gevoelig, zeggen bekenden van de journalist. ‘Die emotie en zijn enthousiasme maken hem zo ontzettend goed,’ meent voormalig Webwereld- en Nu.nl-hoofdredacteur Laurens Verhagen, ‘maar het kan hem ook in de weg zitten. Dan maakt hij dingen heel persoonlijk, alsof iedereen hem tegenwerkt. Hij is soms moeilijk in te schatten, omdat alles altijd van het grootste belang is, en dat vertelt hij je terwijl zijn stem drie octaven omhoog gaat. In zijn enthousiasme kan hij zich soms vergalopperen. Dat verhaal over porno en de Tweede Kamer: waarom wachtte hij niet wat langer om het even echt goed uit te zoeken? Nu is dat verhaal vernacheld, en blijft bij iedereen hangen dat het een canard is.’ Het woord ‘ijdel’ valt ook geregeld in gesprekken over Brenno de Winter. ‘Hij is enorm met zijn reputatie bezig,’ zegt NOS-verslaggever Jeroen Wollaars. ‘Brenno ziet zichzelf vaak als onderdeel van het nieuws,’ zegt Fox-IT CEO Ronald Prins. ‘Maar een journalist moet de werkelijkheid beschrijven en niet van invloed zijn op die werkelijkheid.’

'Monddood' gemaakt
Prins doelt op De Winters berichtgeving over de OV-chipkaart. Sinds 2008 had hij in diverse artikelen aangetoond dat de kaart te duur was, de besluitvorming ondoorzichtig en het systeem onveilig. Begin 2011 schreef hij een stuk in computerblad PC-active waarin hij gedetailleerd uitlegde hoe de kaart viel te kraken en op te waarderen. Maar hoe hard hij ook op de trom sloeg, de politieke reactie waar hij op hoopte bleef uit. ‘Ik ging maar door met artikelen schrijven,’ zegt hij, ‘maar op een gegeven moment ben je door je mogelijkheden heen. De enige optie die mij nog restte was om dan maar zelf op een gekraakte kaart gaan reizen.’

De Winter deed er alles aan om tegen de lamp te lopen. Eerst maakte hij een paar dagen korte busreisjes op de gekraakte kaart, die maar niet werd geblokkeerd. Daarna slaagde hij erin zich vanaf Schiphol in te checken in Maastricht, en drie minuten later weer uit te checken op Schiphol. Toen zijn opvallende reisgedrag eindelijk werd opgemerkt en zijn kaart wél werd geblokkeerd, kon hij dat zelf zó weer ongedaan maken.

Nadat De Winter zijn bevindingen via onder andere het NOS Journaal en PowNews, die beiden verslaggevers lieten meereizen, openbaar had gemaakt, beheerste hij enkele dagen het nieuws. De gevolgen: in sommige delen van het land werd de invoering van de OV-chipkaart uitgesteld. De kaartfabrikant nam een nieuwe chipmaker in de arm. En op last van de regering werd een speciale onderzoekscommissie in het leven geroepen. ‘Het was gewoon een supermooi verhaal,’ zegt De Winter. ‘En we hebben ook zó veel lol gehad.’

Maar de lol ging er snel af toen Trans Link Systems, fabrikant van de OV-Chipkaart, afgelopen januari aangifte tegen hem deed. Het Openbaar Ministerie ondervroeg De Winter uren achter elkaar, zette vijf rechercheurs op de zaak en deed vijf maanden onderzoek. Uiteindelijk besloot het OM niet tot vervolging over te gaan. Maar toen was er al iets bij De Winter geknapt. Dit kón niet, vond hij. Dit mócht niet. Al was het maar omdat hij tijdens het lopende onderzoek niet over de zaak had mogen praten, en dus volgens hem ‘monddood’ was gemaakt. De Winter stak zijn verontwaardiging niet onder stoelen of banken, waarop sommige van zijn werkgevers de inzamelingsactie ‘Help Brenno de Winter door’ begonnen om een deel van zijn advocatenkosten te betalen. Maar omroep PowNed, waarvoor hij diverse items maakte, deed in zijn ogen te weinig. Die gaf hij er publiekelijk van langs. Hij voelde zich verraden. Een overdreven reactie van De Winter, zegt toenmalig hoofdredacteur van

PowNews Bert Huisjes. ‘Ik heb hem geprobeerd gerust te stellen maar dat was onmogelijk. Zo’n ondervraging is heel logisch: als er een aanklacht wordt ingediend dan hoort daar een vooronderzoek bij. Dan moet je als journalist gewoon zeggen dat je een journalistiek doel nastreefde en je verder op je verschoningsrecht beroepen. Voor Brenno was het alsof de wereld verging en hij ging als een kip zonder kop tekeer. Het is een opgewonden standje, met een veel te romantisch beeld van de journalistiek.’

De kleine man
Als Brenno de Winter hoort wat Huisjes over hem gezegd heeft, is hij geraakt. ‘Het is gewoon erg intimiderend als het OM achter je aan zit,’ zegt hij. ‘Ik had het mooi wel in mijn eentje opgenomen tegen een systeem van drie miljard euro. Ik was bang en dacht dat wie niet voor me was, tegen me was. Door mijn hoofd spookten vragen als: hoe zou het in zo’n cel zijn? Zal ik worden afgevoerd met een busje? Ben ik niet te ver gegaan? Moet ik nu de journalistiek verlaten?’

Hij denkt even na, en zegt: ‘Oké, misschien ben ik emotioneel en heb ik overdreven gereageerd. Maar als goede baas weet je toch wat voor personeel je in dienst hebt? Dit is wie ik ben en daar moet je als werkgever rekening mee houden.’ Dan vertelt hij dat de aangifte van Trans Link Systems hem persoonlijk tienduizend euro heeft gekost. Voorlopig weigert het OM dat te vergoeden. ‘Ze hebben míj wel, maar de verslaggevers van de NOS en PowNews níét ondervraagd. Die hadden toch ook op de kaart gereisd? Ik ben een freelancer, ik heb geen NOS achter me staan. Het lijkt wel alsof ze de kleine man willen pakken om de kritische journalistiek te bestrijden. Als ik die kosten niet vergoed krijgt, stap ik naar het Europees Hof. Dit is echt zó principieel.’