Binnenkort komen alle schandalen van de laatste decennia uit het leven van prins Bernhard op de televisie.

Tijd voor een tussenbalans: de geschiedenis komt tot dusver tot een aanzienlijk milder oordeel over prins Claus (1926-2002) dan over diens twee jaar later overleden schoonvader prins Bernhard (1911-2004). Bij de eenmalige theatervoorstelling Claus! pinkte afgelopen zondagavond menige ontroerde Carré-ganger een traantje weg.

Haaks op dit brave eerbetoon komt de vierdelige dramaserie Bernhard, schavuit van Oranje te staan die de VPRO vanaf volgende maand uitzendt. Binnenkort scheren in kort bestek de schandalen die de prins de laatste decennia van zijn leven achtervolgden - de Greet Hofmans-affaire, buitenechtelijk kroost, smeergeldpraktijken - over het scherm. Scenarioschrijver Thomas Ross worstelde vooral met de beperkingen die hij zichzelf tijdens het schrijven moest opleggen: 'Ik heb materiaal voor minstens zestien afleveringen.' Volgens de auteur beheersten 'poen, drank en wijven' het leven van de prins, die voor het overige 'ijdel, lief, charmant, opportunistisch, geil en omstreden' zou zijn geweest.

Op de dag waarop Bernhard, schavuit van Oranje werd voorvertoond aan de pers, baarde in Den Haag de lancering van het 'bookazine' ZKH opzien. Historicus Harry Veenendaal en ghostwriter Jort Kelder publiceren in hun ogenschijnlijk haastig in elkaar gestoken geschrift de ernstigste beschuldiging die ooit aan het adres van de omstreden prins werd gedaan: in 1950 zou Zijne Koninklijke Hoogheid betrokken zijn geweest bij de staatsgreep die kapitein Raymond Westerling in Indonesië voorbereidde. Bron voor deze onthulling zijn de dagboeken van Gerrie van Maasdijk, de oud-kamerheer van koningin Juliana.

Geschiedschrijver Cees Fasseur zou kennis hebben genomen van de opzienbarende feiten, maar die in zijn vorig jaar verschenen bestseller Juliana & Bernhard willens en wetens onder het paleistapijt hebben geschoffeld. De bejaarde zoon en dochter van het uit Soestdijk verbannen lid van de hofhouding eisen nu genoegdoening. Daartoe opgepookt door historicus Veenendaal, gaan ze Fasseur aanklagen wegens de 'smaad' die hij pleegde jegens de in zijn boek niet bepaald sympathiek afgeschilderde Gerrie van Maasdijk. Aan het eind van zijn leven deed prins Bernhard via een open brief in de Volkskrant nog een wanhopige poging om de vele geruchten en aantijgingen rond zijn persoon te ontzenuwen. Anders dan hij gehoopt zal hebben, was daarmee het laatste woord over zijn turbulente leven allerminst gezegd en geschreven.

'Als historicus ben ik opgeleid met een zeker dedain voor journalistiek,' zegt Harry Veenendaal. Maar zonder medewerking van Jort Kelder zou het hem nooit zijn gelukt om zoveel tamtam rond het boekje over de vermeende Indonesische staatsgreep van de prins-gemaal te ontketenen. 'Jort is fantastisch,' vindt Veenendaal. 'Hij heeft mij een lesje nederigheid geleerd.'

Fasseur verwijst naar pagina 389 van zijn boek, waarin niet hij, maar de door hem geciteerde prins Bernhard kamerheer Van Maasdijk omschrijft als 'een grote intrigant'. De rechter mag straks bepalen wie zich hier aan smaad schuldig heeft gemaakt. 'Jawel,' zegt Fasseur. 'Die dagvaarding heb ik binnen. Afkomstig van mijn zoon, die evenals zijn vriendin advocaat is. Er zat een Sinterklaasgedicht bij waar we met zijn allen hartelijk om hebben zitten lachen.'