Als het Nederlandse Openbaar Ministerie zijn zin niet dreigt te krijgen bij de rechter, wordt een verdachte op transport gezet naar het buitenland. De reden? Daar is de kans op een veroordeling groter en wacht de verdachte een hogere straf. Het is een boude bewering die tot op heden nooit hard gemaakt kon worden. Tijdens alle zittingen in de rechtszaak tegen ‘bermbomterrorist’ Wesam al D. ontkende justitie dat er sprake was van dit zogenaamde ‘shoppen’ :
Maar in het deze week verschenen boek Staatsgeheim van ANP-journalist Sander Kuypers blijkt dat het OM - en zelfs de minister van Justitie - niets heeft tegen ‘improviseren’ als een verdachte mogelijk vrijspraak wacht dan wel een lichtere straf dan die de aanklagers voor ogen hebben.

Vanaf 2005 luidde de hamvraag: Waarom levert Nederland onderdaan Wesam al D. uit terwijl het onderzoek in ons land net is afgerond? Vrij Nederland woonde het proces en de uitlevering van Al D. bij, zowel in Nederland als in de VS. De zaak trok internationaal belangstelling omdat het de eerste – en enige - keer was dat een persoon strafrechtelijk vervolgd werd in de VS voor een terroristische daad die plaatsvond tijdens de oorlog in Irak.
Het Nederlandse OM vervolgde de Amersfoortse kapper voor het in bezit hebben van een opmerkelijk video. Al D.had in zijn geboorteland Irakezen gefilmd die een aanslag beraamden op Amerikaanse soldaten met een bermbom. Zelf stelde Al D. dat hij journalist was. Onzin vond het OM: hij is medeplichtig aan deze terreurdaden. Maar dat was lastig te bewijzen. Het team van de landelijke recherche en officier Marianne van Ling had geen bekentenis of ander hard bewijs dat zou hebben geleid tot een stevige veroordeling van Al D.

Naar nu blijkt was het haar directe collega en teamleider Fred Teeven die - overigens met haar medeweten – zich in Amerika sterk maakte voor de versnelde uitlevering van Wesam al D. De reden: de Nederlandse rechters waren te mild.
Onder meer de vrijlating van een andere terreurverdachte, Samir A., maakte dat het OM het inmiddels de hoogste tijd vond om de Amerikaanse collega’s in te seinen over de Nederlander Wesam Al D. Het was onacceptabel dat moslimextremisten zich in Nederland konden schuilhouden om vervolgens ‘tijdens vakanties bomaanslagen te plegen’, vond het OM
Volgens Kuypers bronnen vond de huidige staatssecretaris Teeven dat er eindelijk eens een succes moest worden geboekt in de strijd tegen het terrorisme. Teeven kreeg bijval voor de uitleveringstrategie die hij bedacht voor Wesam al D. van zijn baas Harm Brouwer. Die gaf na consultatie met de toenmalige minister van Justitie Donner, Teeven het groene licht om met deze ‘terreurverdachte’ in de VS de boer op te gaan. Wesam Al D. zat meer dan drie jaar in een Amerikaanse cel. Uiteindelijk tekende hij een schuldbekentenis. Hij kreeg 25 jaar en conform het uitleveringsverdrag werd hij in 2010 teruggestuurd naar Nederland. Daar zette de rechter zijn straf om in acht jaar, gezien zien slechte detentieomstandigheden in de VS. Dat hield in dat Al D. vanaf dat moment weer vrij man was. Tot ongenoegen van de Amerikanen. ‘Wesam is tot alles in staat en heel onberekenbaar.’
De veroordeelde terrorist zelf vindt het het ergst, zegt hij tegen Kuypers ‘dat iik mijn eigen leven ben kwijtgeraakt’. Hij voelt zich nergens meeer veilig.


Sander Kuypers, Staatsgeheim, het exclusieve verhaal van de amersfoortse kapper die in de VS als terrorist werd berecht, Uitgeverij Nieuw Amsterdam