VN MediagidsUitlevering aan VS: Wesam al D.

Op deze pagina vind u de volgende onderwerpen:

U kunt ook direct naar het hoofdmenu of het zoekveld springen.

Justitie / wesam al d / crime / rechtsstaat 28.11.2005

Door Marian Husken

Vandaag buigt de Rotterdamse rechtbank zich over de vraag of de Nederlandse Irakees Wesam al D. mag worden uitgeleverd aan Amerika. De Verenigde Staten willen hem berechten. Hij zou zich schuldig hebben gemaakt aan pogingen om aanslagen te plegen op Amerikaanse soldaten in Irak.

De officier van justitie vindt dat hij meteen op het vliegtuig moet worden gezet. Want al liep er in Nederland een strafzaak voor dezelfde verdenking, volgens haar hebben de Amerikanen ‘als beoogde slachtoffers’ eerder het recht om hem te mogen vervolgen dan ons land. Het OM heeft zijn strafzaak tegen Al D. daarom tijdelijk stopgezet.

’s Avonds worden in het NOS-journaal beelden vertoond van Wesam al D. tijdens zijn optreden in een amusementsprogramma. We zien een goed geklede vrolijke jonge Irakees, die zich als een vis in het water voelt in de Nederlandse samenleving. Het is een schril contrast met de Wesam van die middag in het Rotterdamse beklaagde bankje met zijn verkreukelde t-shirt en kapotte sportschoenen.

Wesam probeerde vertwijfeld en met veel armgebaren de rechters ervan te overtuigen dat Iraakse vrijheidsstrijders hem ‘gedwongen’ hebben om met hen op te trekken. Hij was in Irak om zijn huwelijk met zijn nichtje voor te bereiden. Hij kon niet anders dan meewerken aan de film (waarop hij zelf ook staat) waarin de gemaskerde mannen laten zien hoe ze een handgranaat langs de kant van de weg verstoppen om de Amerikaanse soldaten te kunnen opblazen.

Helaas, zo zei de rechter, kan hij niet ingaan op de inhoud van de beschuldiging. Hij moet alleen kijken of het uitleveringsverzoek van de Verenigde Staten aan de juiste voorwaarden voldoet. Nederland en Amerika hebben immers onderlinge afspraken gemaakt dat uitgeleverde onderdanen in Amerika een eerlijk proces krijgen.

Wesam al D. zal straks daar zijn verhaal moeten houden, volgens de officier. Hij heeft in Amerika niets te vrezen, want het land heeft immers garanties afgegeven dat Wesam voor een federale rechtbank terecht zal staan. Hij hoeft dus niet bang te zijn dat hij als een ‘enemy combatant’ zal worden behandeld. Maar zijn advocaat Victor Koppe is er niet gerust op. In tijden van oorlog (Amerika en Irak waren in oorlog toen Wesam de strijders filmde) gelden andere regels. Kortom -met Guantanamo in gedachten - is Amerika wel te vertrouwen? Koppe hield een doorwrocht verweer over oorlogsrecht: als een land bezet wordt mogen burgers hiertegen in opstand komen. En als Wesam al D. zulke handelingen filmde kan hij daarvoor toch niet worden vervolgd? Waarom maakt het Nederlandse OM hier zijn werk niet af? Of hebben ze soms niet voldoende bewijs tegen zijn cliënt en zien ze maar al te graag dat de VS het voortouw nemen? Onzin, meende de officier.

De rechters hadden even tijd nodig om alles op zich te laten inwerken. Ze hopen er zelf uit te komen. Maar mogelijk komt er voor de einduitspraak nog een tussenvonnis. Want misschien vindt de rechtbank het nog nodig om een oorlogsrechtdeskundige te laten komen om de aangedragen redenen waarom Wesam al D. wel of niet moet vertrekken naar de States nader uit te leggen. Koppes verzoek om zijn cliënt in vrijheid de beslissing van de rechtbank te laten afwachten, werd afgewezen. Want als de rechtbank besluit dat Wesam al D. naar de Verenigde Staten wordt uitgewezen, moet hij wel klaar zitten om te vertrekken. Wesams ‘nichtje’ uit Irak - de aanleiding van zijn reis - is inmiddels in ons land. Ze was ook in de rechtszaal. Na afloop was ze in tranen. Ze zag het somber in.