VN MediagidsDe keuze van de weduwe Houtman
Ze was anonieme getuige A, maar twee weken geleden legde Maria Houtman het masker af. Ze getuigt nu on the record tegen Holleeder en de zijnen. Volgens de verdediging is ze door justitie misleid. Zelf zegt de weduwe van de vermoorde Kees Houtman op zoek te zijn naar gerechtigheid. VN kreeg inzage in haar recente verklaring. ‘Ik ben sterk genoeg om dit te kunnen.’
Het was vorige week meteen een heftige botsing in de Bunker, op de eerste zittingsdag van het proces-Holleeder. ‘Het Openbaar Ministerie heeft Maria Houtman opgeofferd, haar is een streek geflikt,’ beweerde advocaat Jan-Hein Kuijpers. De raadsman van Holleeder was onaangenaam verrast toen hij een week eerder, op 22 maart, vernam dat getuige ‘A’ bij de rechter-commissaris haar ware gezicht had getoond: zij was de weduwe Houtman. Ze vertelde uitvoerig over de bedreiging van haar man, de vastgoed- en hasjhandelaar Kees Houtman, die op 2 november 2005 werd doodgeschoten. Maria was er getuige van hoe Houtman aan zijn eigen voordeur zwaar werd geïntimideerd door de verdachte René van D. en de later eveneens geliquideerde George van Kleef. De bedreiging en afpersing zouden in opdracht van Willem Holleeder zijn gebeurd, aldus de weduwe.
De verdediging zet vraagtekens bij die nieuwe ontwikkeling. ‘Ineens was de bedreigde-getuigenstatus verdwenen. Hoe kan dat?’ vroeg Kuijpers zich vorige week bij het begin van het proces af. Hij had wel een idee. Het OM had Maria Houtman anonimiteit toegezegd, terwijl de officieren wisten dat ze ooit door de verdediging als getuige zou worden opgeroepen. De wet verbiedt een anonieme getuige om ook onder naam te verklaren. Daarmee restten de weduwe slechts twee opties: ‘onvindbaar’ naar het buitenland vertrekken of haar anonimiteit prijsgeven. Kuijpers oordeelde in juristenjargon over de gang van zaken: ‘Dit is volstrekt in strijd met de beginselen van een goede rechtsorde.’
De opponent van de raadsman, officier van justitie Koos Plooij, reageerde fel. Hij noemde de beschuldigingen ‘volstrekt ongegrond’. Volgens Plooij is Maria Houtman op het hart gedrukt dat er een kans bestond dat ze als getuige door de verdediging zou worden opgeroepen en is ze gewezen op de consequenties daarvan. ‘Er is niet zomaar even besloten dat ze op naam zou kunnen verklaren en er is nooit gesuggereerd dat ze anders naar het buitenland diende te verdwijnen.’
Nergens toe gedwongen
Wat vindt de weduwe er zelf van? Op 22 maart bij de rechter-commissaris motiveert Maria Houtman haar keuze. ‘We zijn nu zestien maanden verder. Nu kan ik het aan. Je zou mij niet herkennen hoe ik toen was. Ze hebben mij nergens toe gedwongen. Ik heb er zelf voor gekozen om naar buiten te treden. Ik ben sterk genoeg om dit te kunnen.’ De weduwe verklaart uitvoerig over de emotionele periode na de dood van haar man, die nog steeds doorwerkt. ‘Ik hoor ze nu weer schreeuwen. De psychiater heeft gezegd dat ik het beter naar buiten kan gooien, dat is beter voor mijn eigen gemoedsrust, ook al brengt dit gevaar met zich mee. Ik heb eigenlijk verlangd naar deze dag. Mijn hele leven is een maffiafilm. Ik snap niet waar al die vrouwen zijn. Ik snap niet waar al die mannen met ballen zijn. Ik snap niet dat zij niet willen vertellen hoe het zit. Het moet kappen. Ik ken ze allemaal goed. Ik lieg het niet.’
In eerste instantie heeft ze na de moord op haar man gezwegen, vertelt Maria Houtman. ‘Ik heb bij de Amsterdamse recherche niets gezegd. Daar zijn zoveel lekken.’ Later is ze benaderd door de Nationale Recherche en heeft ze meerdere gesprekken gevoerd met officier van justitie Fred Teeven. ‘Hij had mij aangeboden anoniem te blijven en naar het buitenland te vertrekken.’
Maar voelt ze zich nu dan niet deels door het OM misleid, omdat de mogelijkheid van anonimiteit slechts kan worden gegarandeerd als ze inderdaad naar het buitenland zou vertrekken? ‘Ik had na de dood van mijn man hersens die niet meer functioneerden. Ik heb mijn psychiater verteld wat er allemaal is gebeurd. Het is zo ingrijpend als je man dood in je armen neervalt. Het moest er allemaal uit, het betrof ook mijn gezin. Als ik niets verklaarde betekende dat, dat we nooit meer naar Spanje konden, waar zij (de vermeende afpersers, red.) ook zitten. Ik ben blij dat ik dit heb gedaan. Mijn hele leven ligt op straat. Lees die boeken maar. Er komt van alles op tv waarvan ik denk: hoe moet ik dit mijn kinderen uitleggen? Mijn dochter vraagt: waarom is mijn vader vermoord?’
Posttraumatische shock
Bij de rechter-commissaris wordt ze ook geconfronteerd met inconsequenties in haar verklaringen. In haar eerste verklaring bij de Nationale Recherche op 12 januari 2006 (een kluisverklaring die pas onlangs naar buiten is gekomen), ruim twee maanden na de dood van haar man, zegt Maria Houtman dat ze de bedreiging vanaf de eerste verdieping heeft gehoord en dat ze de bedreigers – volgens haar George van Kleef en René van D. – aan hun stem heeft herkend. Ook heeft haar man na afloop gezegd dat de heren een vuurwapen hadden. Maar in haar meest recente verklaring heeft Maria Houtman de twee mannen gezien, waarbij er één een wapen in zijn handen had. De reden? ‘Ik heb een wapen gezien. Ik heb zestien maanden nodig gehad, ik heb namelijk de beelden niet meer. Ik had een posttraumatische shock. Ik was helemaal geblokkeerd. In de afgelopen periode is alles weer naar boven gekomen.’
Er zijn meer tegenstrijdigheden. Kees Houtman heeft zelf een halfjaar voor zijn dood, op 24 maart 2005, met de recherche gesproken. Ook hij vertelt over de bedreiging, maar volgens hem gebeurde dat door George van Kleef en Richard G., een medeverdachte van Holleeder. Dus rijst de vraag: wie stond er nou aan die voordeur naast Van Kleef? René van D. of Richard G.? De echtgenoten spreken elkaar tegen.
Maria Houtman komt met de volgende verklaring voor het verschil in waarneming. ‘Ik denk dat Kees dit zegt ter bescherming van René. René heeft een kleintje en heeft ook een kindje verloren. Als René Kees ophaalde (om te worden bedreigd door Holleeder, red.) zei Kees: ik kom wel weer heel thuis? René zei dan: je komt heel thuis. Ik denk dat Kees bewust gedacht heeft, dat hij, als hij dit verklaarde, Richard meer straf zou krijgen dan René.’
De inconsistenties zijn natuurlijk koren op de molen van de verdediging. Over de getuigenis van de weduwe Houtman is het laatste woord nog niet gezegd. Eind vorige week zat er zelfs nog een bizar staartje aan de discussie over haar verhaal. Op donderdag bleek dat getuige ‘C’, een andere anonymus in het proces-Holleeder, de weduwe Houtman ervan heeft beschuldigd betrokken te zijn geweest bij de liquidatie van George van Kleef (Van Kleef werd acht dagen na Houtman doodgeschoten; de recherche vermoedt een wraakactie vanuit het kamp Houtman). Het OM haastte zich te zeggen dat getuige C zich had vergist omdat hij/zij ‘emotioneel en psychisch niet in orde is’.
Vooralsnog staat de weduwe overeind. Het verzoek van de verdediging om het Openbaar Ministerie in de zaak Houtman niet-ontvankelijk te verklaren, schoof rechter Rino Verpalen terzijde. Hij oordeelde donderdag dat Maria Houtman niet is ‘geslachtofferd’ en dat het OM geen misbruik van haar positie heeft gemaakt.
