De Neus komt vrij

18 januari 2012
Leestijd:

‘Holleeder gaf opdracht moorden Houtman en Van der Bijl’

Een dezer dagen komt Holleeder vrij. Hij wordt vooralsnog niet vervolgd voor moord. Toch heeft kroongetuige Peter la Serpe hem overduidelijk aangewezen als opdrachtgever. ‘Osdorp moest eerst.’

‘Ken je die en die? Blijf dan maar even uit de buurt!’ Die dreigende woorden gebruikte Holleeder om Willem Endstra onder druk te zetten. Volgens de geplaagde vastgoedman hadden zijn kwelgeest en diens trawanten het adembenemende aantal van vijfentwintig liquidaties op hun geweten. ‘Dat is ook de reden dat ik met jullie praat,’ zei Endstra tegen de rechercheurs die hij in het geheim ontmoette. Hij wilde dat ze z’n afperser zouden oppakken.

Endstra: ‘Ik zou niets liever hebben. Niet voor iets kinderachtigs als wildplassen of een wietplantje, maar voor moord. Want dat hebben ze niet te doen.’

Rechercheur Jan: ‘Moord is sowieso een probleem hè, daar moet je bewijzen voor hebben.’

Moord is een probleem. Daarom wordt Willem Holleeder – vooralsnog – niet vervolgd voor liquidaties. Toch is zijn naam al vele malen in verband gebracht met de lange reeks doden in de onderwereld. Niet alleen door Endstra, maar ook door getuigen in het zich al drie jaar voortslepende liquidatieproces tegen meerdere verdachten. Dat Holleeder vrijuit gaat voor moord is voor velen ondenkbaar. Toen onlangs naar buiten kwam dat hij eind deze maand de gevangenis mag verlaten, reageerde het Openbaar Ministerie op de maatschappelijke verontwaardiging. ‘Holleeder is en blijft een verdachte van liquidaties’, zei OM-topman Herman Bolhaar twee weken geleden in Vrij Nederland.

Andere moordverdachten, zoals Dino Soerel en Ali A., worden wél vervolgd

Verdacht, maar met te weinig bewijs om hem ook daadwerkelijk te vervolgen. Hoewel het OM de lippen stijf op elkaar houdt over de inhoud van die verdenkingen, heeft het waarschijnlijk geen technisch steunbewijs – bijvoorbeeld telefoontaps, vingerafdrukken of beeldmateriaal. Dus lijkt het niet meer dan redelijk dat Holleeder naar huis mag als z’n straf voor de afpersingen er op zit.

Toch zit er een addertje onder het gras. Andere moordverdachten, zoals Dino Soerel en Ali A., worden wél vervolgd. Het bewijs tegen hen bestaat uit niet veel meer dan de verklaringen van kroongetuige Peter la Serpe, die hen heeft aangewezen als opdrachtgevers voor de moorden op vastgoedhandelaar Kees Houtman (2005) en kroegbaas Thomas van der Bijl (2006).

Dat maakt de afweging van het OM om Holleeder niet te vervolgen pikant. Want eind vorig jaar kwam La Serpe met een verrassing. Tijdens een zitting in de Bunker – de extra beveiligde rechtbank in Amsterdam – liet de kroongetuige weten dat hij tot dan toe Holleeder opzettelijk uit z’n relaas had gehouden. De reden? Hij was bang geweest voor de veiligheid van z’n familie. De mededeling sloeg in als een bom. Zeker toen La Serpe alsnog vertelde hoe Holleeder opdracht had gegeven voor de liquidaties op Van der Bijl en Houtman. De kroongetuige – die eerder zelf z’n betrokkenheid bij de moord op Houtman heeft bekend – vertelde onder meer dat hij van zijn mededader Jessy R. had gehoord dat deze bij een Chinees restaurant een nieuwe opdracht had ontvangen. Die luidde ‘dat Van der Bijl prioriteit had en dat het (de opdracht, red.) van Willem afkomstig was.’ Dat was nieuw. In de voorgaande drie jaar had de kroongetuige keer op keer beweerd dat Ali A. de ‘moordboodschap’ had doorgegeven in opdracht van Dino Soerel.

Nog verrassender bleek het achtergehouden verhaal van La Serpe waarin hij beschrijft dat hij zelf samen met z’n Jessy R. toevallig Willem Holleeder tegen het lijf liep in een Amsterdams winkelcentrum. Bij de gelegenheid had Holleeder tegen huurmoordenaar La Serpe gezegd: ‘Osdorp eerst.’ Met Osdorp werd de wijk bedoeld waar beoogd slachtoffer Houtman woonde. Met de voorbereiding voor die afrekening ‘waren wij al bezig,’ zei La Serpe. Een directe moordopdracht dus van Holleeder zelf, lijkt het.

‘Ik begrijp de beslissing om Willem Holleeder niet te vervolgen vanwege het ontbreken van overtuigend bewijs,’ zei advocaat Nico Meijering na afloop van een zitting in de Bunker. ‘Daardoor is het des te meer bizar dat mijn cliënt Dino Soerel wel wordt vervolgd en vastzit als vermeende opdrachtgever van de liquidaties en Holleeder niet. Dat is aan niemand uit te leggen.’ Meijering – dat laat zich raden – vindt dat ook Soerel op vrije voeten moet komen. ‘Want wat La Serpe zegt over Holleeder is aanzienlijk belastender dan wat hij over Soerel heeft geroepen.’

De recente ontboezemingen van La Serpe geven Holleeder een rol van betekenis in het liquidatieproces. Toch wordt zijn naam niet voor het eerst genoemd. Nabestaanden van Houtman en Van der Bijl wezen eerder naar de Heineken-ontvoerder. De later vermoorde Van der Bijl had het in 2005 in een gesprek met de recherche al voorspeld: ‘Als Holleeder of iemand van zijn groep hoort dat ik met jullie praat word ik neergeschoten.’ Van der Bijl hield Holleeder ook verantwoordelijk voor de moord op diens vroegere kompaan Cor van Hout. ‘Die (Holleeder) heeft mensen vermoord. Dat heb ik van horen zeggen, van andere mensen die het aan mij hebben verteld. Ik weet dat hij er zes heeft vermoord.’

Van horen zeggen. Daar zit de crux. Veel verhalen over de mogelijke betrokkenheid van De Neus zijn vaak uit derde hand en afkomstig van aantoonbare vijanden van Holleeder (Endstra, Van der Bijl, Houtman). Dat is geen stevige bodem voor een succesvolle vervolging. Aan de andere kant is de eerdere veroordeling van Holleeder voor afpersing ook zo goed als helemaal gestut met verklaringen van niet bepaald onafhankelijke getuigen (met als belangrijkste de nagelaten woorden van Endstra). Holleeder kreeg er negen jaar voor.

En het zijn niet alleen de moorden op Van der Bijl en Houtman waarbij de naam van Holleeder valt. Zowel in het liquidatieproces als daarbuiten wordt hij genoemd als opdrachtgever voor de gewelddadige moord op onder meer topcrimineel John Mieremet, onderwereldadvocaat Evert Hingst en de Montenegrijn Serge Miranovic. Voor die laatste moord werd Holleeder in 2008 zelfs in zijn cel aangehouden. Die zaak tegen hem is inmiddels geseponeerd.

Met die ‘bagage’ staat Willem Frederik Holleeder straks buiten. Chrisje Zuur, een van zijn advocaten, begrijpt goed waarom het OM die keuze maakt: ‘Politie, justitie en de advocaten in dit proces vragen de verdachten telkens naar de rol van Holleeder. Zijn naam kom je dus meermalen tegen in de processen-verbaal. Maar als er concrete en harde bewijzen tegen onze cliënt waren, was hij heus al aangehouden.’

Er doet ook aan ander verhaal de ronde, een meer banale reden waarom De Neus vooralsnog buiten schot blijft. Frits Lauwaars, de voorzitter van de rechtbank, had al lang met pensioen gewild. Het liquidatieproces zou de laatste zaak worden van de 69-jarige rechter. Inmiddels heeft hij z’n afscheid meerdere keren uitgesteld gezien, door allerlei complicerende factoren in de rechtszaak. Zou Holleeder ook nog eens worden ‘gevoegd’, dan kan de voorzitter er zo een half jaar wachttijd bij optellen.

Of het zo plat is, lijkt onwaarschijnlijk. Maar het zou zo maar kunnen dat het OM eerst de ongewisse uitkomst van het liquidatieproces afwacht, waarbij de wispelturige kroongetuige meer en meer roet in het eten lijkt te gooien – La Serpe stelt allerlei eisen omtrent zijn bescherming en leeft op voet van oorlog met het OM. Mocht het resultaat gunstig uitpakken voor justitie, dan kan de verdachte Holleeder alsnog ter verantwoording worden geroepen. Eindigt het proces in een justitiële zeperd dan heeft het OM zich tenminste geen buil gevallen aan een mislukte vervolging van ’s lands bekendste crimineel.

Harry Lensink was gisteren te gast in De Wereld Draait Door om te praten over Holleeder. Klik hier voor het fragment.

Over Harry Lensink

Harry Lensink (1968) werkt sinds 2005 bij Vrij Nederland, is gespecialiseerd in justitie en georganiseerde misdaad en heeft meerdere true crime-boeken op zijn naam staan.

Over Marian Husken

Marian Husken (1948) heeft meerdere misdaad- en justitieboeken op haar naam staan, waaronder De criminele carrière van Mink K en het nog altijd actuele standaardwerk over de criminele infiltrant: Deals met justitie.

 

Harry Lensink / Marian Husken

Willem de Glazenwasser boven water

Nu weten we wie de mysterieuze 'Willem de Glazenwasser' uit het liquidatieproces is

 

Harry Lensink / Marian Husken

Willem de Glazenwasser boven water

Nu weten we wie de mysterieuze 'Willem de Glazenwasser' uit het liquidatieproces is

 

Harry Lensink / Marian Husken

OM wist wél van Amerikaanse infiltrant in Nederlandse drugszaak

OM wist wél van Amerikaanse infiltrant in Nederlandse drugszaak

 

Harry Lensink

Nieuwe verdachte in de Endstra-moord

Er is een nieuwe verdachte van de moord op Willem Endstra

 

Harry Lensink

Nieuwe verdachte in de Endstra-moord

Er is een nieuwe verdachte van de moord op Willem Endstra

Dit is goed! Ik ontvang graag wekelijks verhalen in mijn inbox

E-mailadres *
Ja, ik wil graag de VN Nieuwsbrief ontvangen

Neem nu een
abonnement
Jaar
Half jaar
Kwartaal
Proef
Papier en digitaal
Alleen digitaal