Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken Ank Bijleveld zegde vanmiddag de Tweede Kamer toe dat de notificatieplicht voor de AIVD voorlopig blijft bestaan. Vorige week liet minister van Justitie Hirsch Ballin weten het verplicht melden van afluisteren voor de geheime dienst af te willen schaffen. Ank Bijleveld verving de minister tijdens het vragenuurtje. Het leidde tot felle reacties vanuit politieke en academische hoek.

Hoogleraar strafrecht Theo de Roos zei in Vrij Nederland het voornemen van Hirsch Ballin 'wonderlijk' te vinden. De notificatieplicht dwingt de inlichtingendiensten om betrokkenen te informeren als hun telefoon is afgeluisterd. De bepaling werd acht jaar geleden in de wet opgenomen, maar blijkt sindsdien nooit te zijn uitgevoerd.

‘Notificatieplichten zijn altijd lastig’, zegt De Roos, ‘maar dat lijkt me nog geen reden om ze overboord te gooien.’ Het bleek voor politie en justitie, die net als inlichtingendiensten formeel verplicht zijn om degenen die werden afgeluisterd daarvan binnen maximaal vijf jaar op de hoogte te brengen, lastig te zijn dat ook daadwerkelijk te doen. Er is niet één geval bekend waarin het gebeurde. Reden volgens het evaluatierapport van de toezichthoudende Tweede Kamercommissie: in 53 procent van de gevallen was notificatie ‘niet opportuun’; in de overige 47 procent waren contactgegevens van de afgeluisterden niet meer te achterhalen.

Ook PvdA en SP ziet niets in het afschaffen van de notificatieplicht. Tweede Kamerlid Ronald van Raak (SP) eiste dinsdag in het vragenuurtje van Hirsch Ballin dat de veiligheidsdiensten verplicht blijven te melden dat zij mensen hebben afgeluisterd. ‘Het is natuurlijk zot,’ zegt Van Raak. ‘Het is onder strikte voorwaarden toegestaan om mensen af te luisteren, zoals de wettelijke plicht om mensen hiervan achteraf op de hoogte te brengen. Vervolgens houdt de AIVD zich niet aan de wet. En dan zouden we die plicht om te melden nu gaan afschaffen? Ik dacht het niet, dat is een beloning voor slecht gedrag.’

Staatssecretaris Bijleveld, zegde op verzoek van de PvdA toe dat de notificatieplicht niet wordt afgeschaft totdat de Tweede Kamer zich daar over heeft uitgesproken. PvdA-Tweede Kamerlid Ton Heerts zette daar wel een kanttekening bij: ‘Dat moet de AIVD dan ook duidelijk zijn’.