U heeft er niet om gevraagd, maar toch wil ik u laten kennismaken met Richard Rosenblatt. Waarom?

1) Omdat deze eenenveertigjarige internetondernemer beweert dat hij de heilige graal heeft gevonden: een nieuw verdienmodel voor de journalistiek;
2) omdat Demand Media, het bedrijf dat Rosenblatt dit najaar naar de beurs wil brengen, de informatierevolutie een nieuwe impuls dreigt te geven.
Demand Media is een mediabedrijf dat, net als Vrij Nederland-uitgever Weekbladpers, informatie produceert. Hiermee houdt de vergelijking wel op. Vrij Nederland laat kleine hoeveelheden hoogwaardige informatie maken door goed betaalde vakmensen die onderwerpen uitzoeken zonder eerst aan u als lezer te vragen waarover u geïnformeerd wilt worden. Demand Media is een informatiefabriek die in hoge volumes en tegen lage kosten informatie produceert. Kwaliteit is minder belangrijk: ze maken stukken en filmpjes waar de mediaconsument om heeft gevraagd.

'Zomaar' een column schrijven - omdat ik vermoed dat het u op nieuwe vragen brengt - is bij Demand Media uit den boze. Deze column is aanbodgestuurd, bij hen is de productie van informatie vraaggestuurd. Dit werkt zo: door te kijken welke zoektermen internetgebruikers intikken en welke onderwerpen het goed doen, monitoren ze wat mensen interessant vinden. Hoe kan ik snel en goedkoop iets gezonds koken? Hoe krijg ik de roest van mijn fietsvelg? Via welke Russische datingsite kan ik een partner vinden?

Op basis van wat internetters en adverteerders willen weten, genereren computers dagelijks duizenden onderwerpen waar belangstelling voor is. Die items verschijnen vervolgens op een site die fungeert als opdrachtenlijst voor duizenden freelancers die wereldwijd voor Rosenblatt werken. Zij pikken onderwerpen op en schrijven er voor 15 dollar een artikel over of maken een filmpje, voor 20 dollar. Demand Media publiceert die op websites als de eigen weetjessite www.ehow.com en strijkt de advertentie-inkomsten op. Demand Media publiceert zo duizenden filmpjes en artikelen per dag en is nu al de grootste leverancier van YouTube. Het maakt nog geen winst, maar de omzet van het vier jaar oude bedrijf zal dit jaar de 200 miljoen dollar overschrijden.

Rosenblatt heeft met zijn informatiefabriek een nieuw verdienmodel voor journalistiek gevonden. Hierdoor zien journalisten in de VS Demand Media als een bedreiging. Waarom zouden kranten of sites een paar honderd dollar voor een artikel neertellen, terwijl de Demand-freelancers het voor vijftien dollar doen? Demand krijgt hierom veel kritiek. Zo citeert New York Times-columnist David Carr gnuivend de kromme zinnen en stupide adviezen van Demand Media. En Rosenblatt, die al jong multimiljonair werd met succesvolle sites als MySpace.com, wordt neergezet als een commerciële engerd die zijn freelancers uitbuit.

Onzin. Niemand hóéft voor Rosenblatt te werken en niemand hóéft de gratis toegankelijke artikelen en filmpjes van Demand Media te bekijken. Beweren dat de onderwerpen achterlijk zijn, mag, maar dan wel in de wetenschap dat de internetgemeenschap zelf - waaronder u en ik - de thema's heeft aangedragen. Demand Media, en gelijksoortige bedrijven zoals Associated Content, betekenen niet het einde van de journalistiek. De informatiefabrieken passen in de trend van de versplintering van de informatievoorziening, wat betreft kwaliteit, toegankelijkheid en prijs. Slecht geïnformeerde mensen doen het met gratis en oppervlakkige informatie uit de fabriek. Goed geïnformeerde mensen weten waar ze kwalitatief hoogwaardige informatie halen en zijn bereid hiervoor te betalen.

Door bedrijven als Demand Media gaat 'informatie maken' lijken op een gewoon productieproces; goedkoop en in bulk waar het kan, gespecialiseerd en duurder waar nodig. De komende jaren zullen de informatiefabrieken miljarden collectieve vragen beantwoorden in een eindeloze stroom van oppervlakkige informatie. Dat is als mediaconsument iets om over na te denken. Want wie in de tijd van de informatiefabriek op de hoogte wil blijven, moet straks de juiste vragen stellen.