VN MediagidsAngela Merkel bezuinigt rustig aan

Duitsland bezuinigt tachtig miljard in vier jaar. Dat was de boodschap vorige week op serieuze nieuwswebsites. Na een tweedaags congres waaraan vertegenwoordigers van beide coalitiepartijen deelnamen, de christen-democratische CDU/CSU en de liberale FDP, werd maandagmiddag overeenstemming bereikt. De Financial Times (FT) schreef over een 'drastic plan', terwijl de Volkskrant haar ontzag voor de ingrepen illustreerde door te schrijven over bezuinigingen van 'maar liefst' 80 miljard. Alsof het hartstikke veel is.
De werkelijkheid is anders: Merkel maakt geen haast met het op orde brengen van de overheidsfinanciën - dat komt dichter in de buurt van de waarheid.
Hoe zit het? De FT maakt in het artikel het bedrag in de kop althans inzichtelijk. De zakenkrant schrijft dat Merkel in 2011 voor 11 miljard wil bezuinigen, een bedrag dat met de jaren oploopt tot ruim 32 miljard euro in 2014. Tel je de miljarden in die vier jaar bij elkaar op, dan bedraagt het totaal 80 miljard euro. Wat een tamelijk bizarre manier van tellen is.
Volgens Nederlandse conventies zouden we schrijven: Duitsland bezuinigt 32 miljard euro. Dit is namelijk het bedrag waarmee Merkel en haar partners de overheidsuitgaven willen terugdringen (en lasten willen verhogen), waarbij de jaren die hieraan vooraf gaan moeten worden gezien als een aanloopje.
- Zelfs de SP grijpt harder in dan de Duitsers
Die 32 miljard euro zegt goedbeschouwd nog weinig. Want is dat, ten opzichte van de Duitse economie, nu veel of weinig? De Duitse economie - de vijfde economie ter wereld - is grofweg vier keer zo groot als die van Nederland. Wij verdienen met elkaar in een jaar zo'n 600 miljard euro, het Duitse nationaal inkomen is zo'n 2400 miljard. Ten opzichte van dat inkomen is de bezuiniging van 32 miljard euro dus nog geen 1,5 procent. Vandaar dat het 'drastic plan' van Angela Merkel het Duitse financieringstekort in 2014 maar nipt onder de drie procent (van datzelfde nationale inkomen) brengt.
Vergeleken met de Duitse plannen zijn de bezuinigingsvoornemens van de politieke partijen die afgelopen woensdag meededen aan de vaderlandse verkiezingen pas echt 'drastisch'. Zelfs de socialistische SP (10 miljard structureel bezuinigen in de komende kabinetsperiode, ofwel ruim 1,5 procent van het Nederlandse nationaal inkomen) grijpt harder in dan de centrumrechtse Duitsers, om over de VVD (20 miljard, dus ruim drie procent van het nationaal inkomen) nog maar te zwijgen. Volgens de 'Duitse telling' bezuinigt de VVD dus ook zo'n 80 miljard (in een vier keer zo kleine economie).
De portee van dit alles is tweeledig. In de eerste plaats natuurlijk dat Duitsland rustig aandoet met bezuinigen, wat voor de Nederlandse economie althans op korte termijn best gunstig is. Als de Duitsers hun vraag op peil houden, profiteert exporterend Nederland volop mee.
Maar de tweede opmerking is eigenlijk dringender: kunnen er geen internationale afspraken worden gemaakt over de manier waarop over openbare financiën wordt gerapporteerd? Want dit Duitse zoekplaatje is even verwarrend als soortgelijke berichten over overheidsbestedingen en financieringstekorten in bijvoorbeeld Groot-Brittannië en de Verenigde Staten. En kan de rest van de wereld zich dan aanpassen aan de Nederlandse standaarden? Dus rapporteren over de structurele bezuinigingen en er altijd procenten van het nationaal inkomen bijzetten?
Dit is natuurlijk een utopie. Maar er is een pragmatische oplossing voor althans de Nederlandse lezers, klikkers en kijkers: hoofdredacties kunnen hun correspondenten en redacties buitenland even leren hoe ze de sommetjes moeten maken, zodat Nederlandse nieuwsconsumenten in elk geval volgens één standaard over alle landen geïnformeerd worden. Het zou mij een lief ding waard zijn.
