Het is een prachtig pand aan een Delftse gracht. Francine Houben begon er in een achterkamertje, nu barst haar kantoor bijna uit het voormalige ziekenhuis.

Ze begon Mecanoo - genoemd naar het constructiespeelgoed - in de jaren tachtig, met bevriende jaargenoten. Het was toen ook crisis, 'en dat schept kansen'. Ze waren heel jong, studeerden nog, deden mee aan een prijsvraag en wonnen. 'Wij hebben in die tijd voor een omslag gezorgd in de woningbouw. We vroegen: mag het ook mooi zijn? Schoonheid vind ik een plicht.' Van de vijf oprichters is alleen Houben over. Ze bouwde een eigen team met mensen die haar visie delen, nu werken er ongeveer honderd man. 'Veel bureaus zijn failliet of gehalveerd, wij zijn iets gegroeid.' Houben ziet haar vak als een synthese van architectuur, stedenbouw, landschapsontwerp, interieur. Een architect is een visionair in dienst van de samenleving, is haar overtuiging. 'Je moet in de toekomst kunnen kijken en een kunstenaar zijn, maar het is geen autonome kunst.'

De huidige crisis deert Mecanoo nauwelijks. Het bureau is ook internationaal actief en spreidt daarmee de risico's: een bibliotheek in Birmingham, een campus in Moskou, een theatercomplex in Taiwan. In Boston bouwt ze nu een stadskantoor in een arme wijk. 'Een verslonsde African-American-buurt, die me herinnert aan mijn sociale roots, mijn maatschappelijk engagement van de jaren tachtig.' Ze staat nog steeds zelf aan de basis van elk project. 'Je moet het zien als een symfonieorkest waarvan ik de dirigent mag zijn.' Waarom is Mecanoo zo populair buiten Nederland? 'We hebben visie en kunnen goed luisteren, dat hebben we geleerd in de stadsvernieuwing. Je leende je oor aan de bewoners, maar je gaf nooit je potlood uit handen.' Stijl is een achterhaald fenomeen, is haar overtuiging. 'Een stijl is niet de oplossing, we hebben eerder een herkenbare houding dan een herkenbare stijl.' Die houding herkent ze bij Herman Hertzberger. 'Hertzberger staat voor een Nederlandse, humane manier van denken. Hij is altijd zichzelf gebleven.'

In de serie ‘De beste in zijn vak’ neemt Vrij Nederland een beroepsgroep onder de loep, beurtelings geportretteerd door Mischa Cohen en Coen Verbraak. In VN #25 zijn de architecten aan de beurt. Wat kenmerkt een goede architect in deze crisistijd? Negen architecten vertellen over hun metier. En: een interview met ‘de beste in zijn vak’.